BM Genel Kurulu: Tarihi Anlar, Rekorlar ve Krizler

New York, ABD — Dünya siyasetinin kalbinin attığı Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 1946’dan bu yana her yıl üye ülkelerin yöneticilerini bir araya getiriyor. Uluslararası konjonktürü şekillendiren kritik kararların alındığı bu devasa platform, diplomatik müzakerelerin yanı sıra kürsüde yaşanan ilginç olaylar, rekor kıran konuşmalar ve ezber bozan protestolarla da tarihe geçiyor. Geçmişten bugüne pek çok unutulmaz anıya ev sahipliği yapan genel kurullar, dünya basınının da her zaman odağında yer alıyor.

Kürsüde Ayakkabı Krizleri ve Bebekli Diplomasi

BM Genel Kurulu’nun hafızalardan silinmeyen en ikonik anlarından biri, 1960 yılında yaşandı. Tarihsel anlatılara göre Sovyet lideri Nikita Kruşçev, Filipinler temsilcisine tepki göstermek amacıyla önce masaya yumruğunu vurmuş, ardından da ayakkabısını çıkararak masaya vurmuştur. Her ne kadar BM resmi arşivlerinde bu anın net görüntüsü bulunmasa da, Kruşçev’in anılarında bu olaya yer verilmesi efsaneyi canlı tutmuştur.

Kurul kürsüsünde sadece siyasi gerilimler değil, zaman zaman sıra dışı katılımlar da dikkat çekti. Örneğin, 2018 yılında dönemin Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern, 3 aylık bebeği Neve’yi genel kurula getirerek büyük bir ilke imza attı. Üzerinde “First Baby” yazılı yaka kartıyla resmi programa katılan bebek, dünya basınında geniş yankı uyandırdı. Bu tarz renkli anlar, dünyanın dört bir yanından gelen diğer liderlerin diplomatik hamleleriyle birleşerek küresel diplomasi koridorlarında uzun süre konuşulmaya devam ediyor.

Fidel Castro’nun Kırılamayan Konuşma Rekoru

BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası’nda kural olarak her lidere 15’er dakika süre tanınıyor. Her ne kadar liderler bu süreyi genellikle aşma eğiliminde olsa da, Küba lideri Fidel Castro’nun 1960 yılında gerçekleştirdiği 4 saat 29 dakikalık devasa konuşma, bugün hâlâ kırılamayan bir rekor olarak kayıtlardadır. En kısa konuşma için resmi bir istatistik tutulmasa da, Castro’nun bu uzun maratonu kurul tarihine kazınmıştır.

Gazze Protestoları ve Netanyahu Krizi Gölgesinde Yeni Dönem

Son yıllarda BM Genel Kurulu, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların ve jeopolitik krizlerin en sert yaşandığı alanlardan biri haline geldi. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını protesto etmek amacıyla çok sayıda ülkenin delegasyonu, 2024 yılından bu yana İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu kürsüye çıktığında salonu terk etme eylemi gerçekleştiriyor.

Önümüzdeki günlerde düzenlenecek olan 81. BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası’nda da benzer protestoların yaşanması bekleniyor. Ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama emrinin uygulanıp uygulanamayacağı uluslararası kamuoyunun en önemli gündem maddesi olmayı sürdürüyor. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, UCM kararının uygulanması gerektiğini savunurken, ABD hükümeti ise Netanyahu’nun “hiçbir şekilde tutuklanmayacağını” belirterek krizin boyutunu artırıyor. Bu süreçte küresel güvenlik ve askeri dengeler de kurulun kulislerinde en çok tartışılan konular arasında yer alıyor.