Borsa İstanbul’da Tarihi Deprem: BIST 100’den 27 Şirket Çıkarıldı!

İstanbul, Türkiye — Sermaye piyasalarının kalbinin attığı Borsa İstanbul, yatırımcıları ve şirketleri sarsacak eşi benzeri görülmemiş bir dönemsel revizyona imza attı. Her üç ayda bir gerçekleştirilen olağan pazar ve endeks değişiklikleri, bu kez tarihin en kapsamlı kapsamıyla hayata geçirildi. Borsa İstanbul kaynaklarından edinilen son bilgilere göre, söz konusu tarihi değişimin arkasında Pay Piyasası Prosedürü ile Kotasyon Yönergesi’nde yapılan köklü yasal düzenlemeler yer alıyor.

Volatilite Kriteri ve Yeni Pazar Şartları

Yeni dönemle birlikte Borsa İstanbul’un işleyiş mekanizmasında sert frenler ve yeni filtreler devreye alındı. Pay Piyasası Prosedürü’nde yıldız ve ana pazar hesaplamalarına volatilite kriteri getirilirken, geçmişteki tüm istisnalar tamamen kaldırıldı. Artık şirketlerin sadece işlem hacimleriyle veya piyasa değerleriyle üst pazarlarda tutunması imkansız hale getirildi. Prosedürün ilgili maddelerine eklenen “En yüksek oynaklık diliminde yer almamak” şartı, hisselerde aşırı dalgalanma yaşayan şirketlerin üst pazarlardan aşağı düşmesine zemin hazırladı.

Bu bağlamda, yıldız pazarda yer alan şirket hisselerinde dönemsel sonuna doğru sert yükseliş veya düşüşlerin yaşanması, bir başka deyişle yüksek oranlı dalgalanmaların görülmesi, o şirketlerin endekslerdeki varlığını doğrudan riske atıyor. Düzenlemeleri yakından takip eden uzmanlar, borsadaki hareketliliğin makroekonomik dengelerle olan bağını yorumlarken piyasadaki diğer sektörel gelişmeleri de inceliyor. Benzer şekilde küresel ve yerel kriz senaryoları, tıpkı Fransa’da Akaryakıt Krizi: İstasyonların Yüzde 11’inde Tedarik Sıkıntısı haberinde olduğu gibi finansal piyasalarda dalga boyunu doğrudan etkileyen unsurlar arasında gösteriliyor.

Kotasyon Yönergesi’nde Piyasa Değeri Sınırları İkiye Katlandı

Pazar revizyonlarında en dikkat çekici adımlardan biri de Kotasyon Yönergesi’nde atıldı. Yıldız pazar, ana pazar ve alt pazarda yer alacak şirketlerin halka arz edilen paylarının asgari piyasa değeri şartı tam iki katına çıkarıldı. Yapılan bu güncellemeyle birlikte:

• Yıldız Pazar: Asgari piyasa değeri sınırı 2 milyar TL’den 4 milyar Türk Lirası’na yükseltildi.
• Ana Pazar: Sınır 500 milyon TL’den 1 milyar Türk Lirası’na çıkarıldı.
• Alt Pazar: Şart 200 milyon TL’den 400 milyon Türk Lirası’na güncellendi.

Bu sert eşikler neticesinde, yıldız pazardan Destek Finans Faktoring ve Katılımevim gibi isimler dışarıta kalırken, yıldız pazardaki toplam şirket sayısı da gözle görülür ölçüde azaldı. Finansal okuryazarlığın ve bireysel yatırımcı ilgisinin dorukta olduğu bu dönemde, vatandaşların tasarruflarını değerlendirdiği alternatif alanlar da tıpkı Bir Kere Eken 15 Kez Hasat Ediyor: Bu Sebze Zengin Ediyor! başlıklı yatırımlar gibi farklı alternatifleri gündeme getiriyor.

BIST 100’de Tarihi Yaprak Dökümü

Yapılan bu kapsamlı pazar revizyonları doğrudan endekslere yansıdı. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden 1 Ekim – 31 Aralık dönemi için yayımlanan verilere göre; yıldız pazarda 149, ana pazarda 396 ve alt pazarda ise 49 pay işlem görecek. Ancak en büyük şok endekslerden gelen çıkarma kararları oldu.

Borsa İstanbul bünyesindeki değişiklik dalgasında BIST 30 endeksinden 1 şirket, BIST 50 endeksinden 6 şirket ve nihayetinde BIST 100 endeksinden tam 27 şirket endeks dışı bırakıldı. Bu tablo, Borsa İstanbul tarihinin en büyük çaplı dönemsel endeks revizyonu olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, yatırımcıların portföylerini güncellerken yeni volatilite ve piyasa değeri kriterlerini mutlaka göz önünde bulundurması gerektiğinin altını çiziyor.