İstanbul’daki Sel Felaketinde İklim Değişikliğinin Etkisi Araştırıldı

İstanbul’da 14 Ekim 2026 tarihinde yaşanan ve kent genelinde hayatı olumsuz etkileyen şiddetli yağışlar, bilim dünyasının yakın markajına girdi. Toplamda 1.277 su baskını ve 15 heyelanın meydana geldiği, Beykoz Ömerli’de ise yaklaşık 194 milimetre yağışın kaydedildiği felaket sonrasında, uzmanlar olayın arka planındaki iklimsel faktörleri inceledi. İstanbul Valiliği’nin son 84 yılın en şiddetli yağışı olarak duyurduğu bu afet, iklim krizinin yerel hava olayları üzerindeki somut etkilerini bir kez daha tartışmaya açtı.

Geçmiş Yıllarla Karşılaştırmalı Analiz

İklim değişikliğinin aşırı hava olayları üzerindeki rolünü inceleyen ClimaMeter araştırmacıları, 14 Ekim’deki felakete yol açan meteorolojik koşulları geçmiş dönemlerle kıyasladı. 1950-1987 yılları arasındaki benzer hava olayları ile 1988-2025 dönemindeki verileri karşılaştıran uzmanlar, dikkate değer sonuçlara ulaştı. Yapılan analizler, bugünkü benzer hava koşullarının geçmişe kıyasla yaklaşık yüzde 7 daha fazla yağışa, yüzde 9 daha güçlü rüzgarlara ve 1,5 dereceye kadar daha yüksek sıcaklıklara zemin hazırladığını gösterdi.

Uzmanlar, iklim krizinin etkilerinin tüm coğrafi bölgelerde aynı oranda hissedilmediğine dikkat çekti. Örneğin, ülkemizde yaşanan bazı mevsimsel hareketlilikler ve tarımsal verimlilik tartışmaları, iklim koşullarının ne denli kritik bir eşikte olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, dünyanın farklı coğrafyalarındaki toprak ve tarım mücadeleleri de bu değişimin bir yansımasıdır; nitekim benzer bir direniş hikayesi için Filistinli Yaşlı Çift Zeytin Hasadıyla Topraklarına Tutunuyor başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Bölgesel Yağış ve Rüzgâr Değişimleri

Araştırma bulgularına göre, yağış miktarındaki artışlar coğrafi olarak farklılık gösteriyor. Batı ve Kuzeybatı Anadolu’da, Ege’nin iç kesimlerinden Ankara çevresine uzanan hatta ve İstanbul’un kuzeyindeki Karadeniz kıyılarında günlük yağış miktarının 1 ila 4 milimetre arttığı tespit edildi. Sadece İstanbul özelindeki değişimlerin ise istatistiksel açıdan sınırlı kaldığı vurgulandı. Buna karşın, rüzgâr hızlarında çok daha net bir ivmelenme kaydedildi. Ege Denizi, Marmara Denizi ve Batı Karadeniz’de rüzgâr hızlarının geçmişe kıyasla saatte yaklaşık 5 kilometre arttığı, İstanbul’daki benzer hava koşullarında ise rüzgârların ortalama saatte 3 kilometre daha şiddetli estiği hesaplandı.

Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’ne bağlı Pierre-Simon Laplace Enstitüsü’nden (CNRS-IPSL) Dr. Davide Faranda, yürütülen analizler hakkında yaptığı değerlendirmede, “Analizimiz, olayın arkasındaki hava sistemi nedeniyle yağışların ve rüzgârların, birkaç on yıl öncesine kıyasla biraz daha şiddetli olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı. Bu durum, özellikle metropollerdeki altyapı çalışmalarının ve şehir planlamasının iklim değişikliğinin getirdiği bu yeni gerçekliğe göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Aşırı hava olayları ve çevresel faktörlerin yanı sıra, ülkeler arası iş birlikleri ve uluslararası arenada atılan adımlar da bu krizlerle mücadelede hayati önem taşımaktadır. Nitekim devletler arası ilişkilerde bölgesel güvenlik ve koordinasyon, bu tür kriz yönetimlerinin temelini oluşturur. Bu bağlamda, diplomatik temasların önemine dair detaylar için Türkiye ile Belçika Arasında Ortak Eylem Planı İmzalandı haberimize göz atabilirsiniz.