Türkiye’de Beyin Göçü İstatistikleri: En Çok Hangi Bölüm Mezunları Gidiyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, nitelikli genç nüfusun ve üniversite mezunlarının yurt dışına yöneliminde dikkat çeken bir artış yaşandığını gözler önüne serdi. Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç etme oranı yükselerek yüzde 2,2 seviyesine ulaştı. Cinsiyet dağılımında ise beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kayıtlara geçti.

Beyin Göçünün Merkezi İstanbul Oldu

Türkiye genelinde illere göre yapılan incelemede, yurt dışına en çok beyin göçü veren şehir yüzde 4’lük oranla İstanbul oldu. Megakenti sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti. Dünya genelinde yaşanan ekonomik dalgalanmalar ve istihdam arayışları, genç profesyonellerin büyükşehirlerden yurt dışına çıkış eğilimini tetikleyen ana unsurlar arasında gösteriliyor. Öte yandan beyin göçü oranının en düşük olduğu vilayet yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi.

Burslu Öğrencilerde Yurt Dışına Yönelim Daha Yüksek

Eğitim alınan kurum türüne göre yapılan değerlendirmelerde, vakıf üniversitelerinden mezun olanların devlet üniversitesi mezunlarına kıyasla daha yüksek oranda yurt dışına gittiği görüldü. Devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşirken, vakıf üniversitelerinde bu oran yüzde 4,4’e kadar çıktı. Tam burslu olarak okuyup mezun olan gençlerin yüzde 8,6’sının yurt dışına yerleşmesi, akademik başarı ile yurt dışına göç arasındaki korelasyonu bir kez daha gündeme getirdi.

Bilişim ve Mühendislik Bölümleri Zirvede

Sektörel bazda bakıldığında, beyin göçünün en yoğun yaşandığı alan yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu stratejik sektörü yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 3 ile de doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanları takip etti. Sektörel veriler, küresel pazarda rekabet eden ticari ve teknolojik dinamiklerin nitelikli iş gücü üzerinde ne denli etkili olduğunu kanıtlar nitelikte.

En Çok Göç Veren Bölümler

Lisans bölümleri bazında incelendiğinde Türkiye’den en çok beyin göçü veren bölüm yüzde 13,1 gibi rekor bir oranla Moleküler Biyoloji ve Genetik oldu. Bu bölümü sırasıyla İşletme Mühendisliği (yüzde 13), Matematik Mühendisliği (yüzde 11) ve Elektronik Mühendisliği (yüzde 10,9) takip etti. Ayrıca, yabancı dilde eğitim almanın da yurt dışına çıkışta büyük etken olduğu görülüyor. Fransızca müfredatla eğitim gören mezunlar yüzde 10,5 oranıyla ilk sırada yer alırken; Fransızcayı Almanca, İngilizce ve Rusça müfredatla eğitim görenler izledi.

Uzmanlar, bu tablonun tersine çevrilmesi için nitelikli iş gücünün Türkiye’de kalmasını sağlayacak teşvik mekanizmalarının ve toplumsal refahı artıracak politikaların ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.