Tarihin En Büyük Fabrika Faciası: Triangle Yangını

Sanayi tarihinin en acı verici olaylarından biri olarak kayıtlara geçen Triangle Gömlek Fabrikası yangını, üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen iş güvenliği ihmallerinin simgesi olmaya devam ediyor. 25 Mart 1911 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentinde meydana gelen bu büyük felaket, çalışma koşullarının insan hayatını nasıl hiçe sayabildiğini gözler önüne serdi. Manhattan bölgesindeki 10 katlı Asch binasının üst katlarında faaliyet gösteren Triangle Shirtwaist Company’de çıkan yangın, kısa sürede kontrol edilemeyen bir ölüm tuzağına dönüştü. Geçmişten günümüze pek çok farklı sektörde yaşanan ihmaller, tıpkı Tarihi Demiryolu İnşaatlarında Yaşamını Yitiren İşçiler vakalarında olduğu gibi, çalışma hayatındaki güvenlik açıklarının ne denli büyük bedeller ödettiğini kanıtlamaktadır.

İşçilerin Kaçış Yolları Kilitlenmişti

Fabrikada çalışan işçilerin çok büyük bir bölümünü, İtalya ve Doğu Avrupa’dan daha iyi bir yaşam umuduyla ABD’ye göç etmiş genç kadınlar oluşturuyordu. Uzun saatler boyunca son derece dar ve havasız ortamlarda, yanıcı kumaş artıkları arasında çalışmak zorunda kalan bu insanlar, üretimin kesintisiz sürmesi için sıkı bir denetim altındaydı. İşverenler, çalışanların izinsiz molalar vermesini ve olası hırsızlıkları önlemek amacıyla bina çıkış kapılarını kilitli tutuyordu. 25 Mart Cumartesi günü öğleden sonra sekizinci katta başlayan yangın, alevlerin kuru kumaşlara sıçramasıyla aniden kontrolden çıktı. İlk müdahale için kullanılan ekipmanların paslı ve işlevsiz olması facianın boyutunu artırdı.

Yetersiz Altyapı ve Çaresizlik

Alevler ve zehirli dumanlar binayı sararken, işçiler hayatta kalabilmek için acil çıkışlara yöneldi. Ancak kapıların kilitli olması binada büyük bir panik yarattı. Tek kaçış noktası olan yangın merdiveni ise aşırı kalabalık ve yoğun ısı nedeniyle kısa sürede çöktü. Asansörlerin yetersiz kalması ve itfaiye merdivenlerinin binanın üst katlarına ulaşamaması nedeniyle yüzlerce insan mahsur kaldı. Çaresizlik içinde kalan çok sayıda işçi, alevlerden kaçmak için pencerelerden aşağı atlamak zorunda kaldı. Yaklaşık yarım saat süren bu korkunç yangın sonucunda 146 işçi hayatını kaybetti.

İş Güvenliği Yasalarında Dönüm Noktası

Yaşanan bu büyük felaket, Amerikan kamuoyunda ve işçi sendikalarında derin bir öfke ve üzüntü yarattı. Toplumun her kesiminden yükselen tepkiler, çalışma koşullarının yeniden düzenlenmesi için siyasetçileri harekete geçirdi. Fabrikalarda yangın merdivenlerinin zorunlu hale getirilmesi, kapıların içeriden kolayca açılabilir tasarlanması ve denetimlerin sıkılaştırılması yönünde ulusal düzeyde yeni yasalar kabul edildi. Bu trajik olay, iş güvenliği kültürünün kurumsal bir zorunluluk haline gelmesinde milat kabul edilmektedir.