⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 435
🕐 Son Güncelleme: 09.11.2026 07:58
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye genelinde artan maliyetler ve ekonomik baskılar nedeniyle ayakkabı sektöründe fabrikalar kapanmaya başladı ve binlerce kişi işsiz kaldı.
- Son 3,5 yılda sektördeki istihdam yüzde 40, ihracat ise yüzde 50 oranında düşüş gösterirken, firmalar üretimi Mısır ve Fas gibi ülkelere kaydırmaya başladı.
- Sektör temsilcileri ve milletvekilleri, yerli üretimin rekabet gücünü artırmak ve haksız rekabeti önlemek için acil bir sektörel eylem planı talep ediyor.
Türkiye’nin köklü üretim kollarından biri olan ayakkabı sektörü, tekstil endüstrisinden sonra benzer bir ekonomik dar boğazla karşı karşıya kaldı. Artan enerji ve iş gücü maliyetlerinin yanı sıra finansmana erişim sorunları, yerli üreticileri zor durumda bıraktı. Üretim tesislerinin ardı ardına faaliyetlerini durdurması, istihdam rakamlarına da doğrudan yansıdı.
Son 3,5 yıllık periyotta sektördeki toplam istihdam kaybı yüzde 40 seviyelerine ulaşırken, yaklaşık 150 bin çalışan işini kaybetti. Fabrika kapanışlarının hız kazandığı bu dönemde, iç piyasada alım gücünün düşmesi vatandaşları yeni ayakkabı alımından uzaklaştırdı. Bu durum, uzun süredir eski popülaritesini arayan ayakkabı tamircileri için beklenmeyen bir talep artışını beraberinde getirdi.
İhracat Rakamları Düşüyor, İthalat Artıyor
Sektörün dış ticaret dengesinde de belirgin bir bozulma yaşanıyor. 2022 yılında 377 milyon çift olarak gerçekleşen ayakkabı ihracatı, 2025 yılı projeksiyonlarında 187 milyon çifte kadar geriledi. Buna paralel olarak ihracat geliri 1,3 milyar dolardan 1 milyar dolar seviyesine düştü. Öte yandan, 2022’de 25 milyon çift olan ayakkabı ithalatı, iç pazardaki boşluğun etkisiyle geçen yıl 76 milyon çifte tırmandı.
Küresel pazarlardaki rekabet avantajını kaybetmek istemeyen bazı firmalar, tıpkı tekstilde olduğu gibi üretim hatlarını iş gücü ve enerji maliyetlerinin daha avantajlı olduğu Mısır ve Fas gibi ülkelere taşımaya başladı. Bu stratejik hamle, yerli sanayideki kapasite kullanım oranlarını daha da aşağı çekti.
Maliyet Artışları ve Kayıt Dışı Ticaret Tehdidi
Ayakkabı üretiminde kritik öneme sahip deri, taban, kauçuk ve kimyasal maddeler gibi yan sanayi girdilerindeki fahiş fiyat artışları üreticinin belini büküyor. Konuyu Meclis gündemine taşıyan İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, yerli üreticilerin ağır maliyet yükünün yanı sıra yoğun denetim sorunlarıyla da mücadele ettiğini belirtti. Düşük kıymet beyanı ve kayıt dışı ticaretin sektörel bazda haksız rekabet yarattığına dikkat çekildi.
Yaşanan gelişmeler, küresel ticaretteki yeşil dönüşüm ve tedarik zinciri entegrasyonu tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Uzmanlar, tıpkı Türkiye Sanayi Karbonsuzlasma Yatirim Platformu COP31’de Tanitilacak haberinde olduğu gibi, sanayinin tüm kollarında sürdürülebilirliğin ve maliyet optimizasyonunun stratejik bir zorunluluk haline geldiğini vurguluyor. Ayrıca ekonomideki dalgalanmaların bireysel tüketici alışkanlıklarını doğrudan etkilediği, özellikle Altın Fiyatları Yükselişini Sürdürüyor ve Piyasalar ABD Verilerini Bekliyor sürecinde hanehalkı bütçelerinin daraldığı biliniyor.
Acil Eylem Planı Çağrısı
Ayakkabı sanayisinin uluslararası pazardaki gücünü koruması ve mevcut istihdam kaybının durdurulması için acil bir sektörel eylem planının devreye sokulması bekleniyor. Üreticiler; ham madde maliyetlerinin sübvanse edilmesi, kayıt dışı ticaretin denetlenmesi ve ihracat desteklerinin artırılması yönünde yetkililerden kalıcı çözümler talep ediyor.
