Şeker Fiyatları Enerji ve Taşımacılık Maliyetleriyle Yükseldi

Küresel emtia piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmeler, temel gıda maddelerinden biri olan şekerin maliyet yapısını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Jeopolitik risklerin tetiklediği arz endişeleri ve artan lojistik giderleri, şeker fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Yıl genelinde dalgalı bir seyir izleyen fiyatlar, son aylarda kaydettiği artışlarla dikkat çekiyor.

Yılın ilk çeyreğinde dalgalı bir grafik çizen şekerin libre fiyatı, ocak ayında yüzde 4,9, şubat ayında ise yüzde 2,7 gerilemişti. Mart ayında yüzde 11,7 oranında bir artış yaşayan emtia, nisan ayında yüzde 5,9 ve mayıs ayında yüzde 3,8 değer kaybederek düşüş eğilimine girmişti. Ancak yılın ikinci yarısıyla birlikte ibre yeniden yukarı döndü. Haziranda yüzde 5,4 artış gösteren fiyatlar, temmuz ayındaki yüzde 1,1’lik sınırlı gerilmenin ardından ağustos ayında yüzde 21,5 gibi sert bir sıçrama kaydetti. Eylül ayında yüzde 4,4 ve ekim ayında yüzde 4’lük kazançlarla yükselişini üçüncü aya taşıyan şeker, ekim ayında ulaştığı 0,2129 dolar seviyesiyle Aralık 2024’ten bu yana en yüksek noktayı gördü.

Etanol Üretimi ve Petrol Fiyatlarının Etkisi

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanları, dünyanın en büyük şeker üreticilerinden biri olan Brezilya’daki üretim tercihlerine dikkat çekti. Brezilyalı üreticilerin şeker kamışını doğrudan şeker veya etanol üretiminde kullanmayı tercih ettiğini belirten uzmanlar, petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği dönemlerde etanol üretiminin daha karlı hale geldiğini vurguladı.

Yüksek petrol fiyatları nedeniyle üreticilerin etanollemeye ağırlık vermesi, küresel pazara sunulan şeker miktarını azaltarak fiyatların yükselmesini destekleyen en temel unsurlardan biri olarak öne çıktı. Öte yandan, devam eden savaşlar nedeniyle küresel taşımacılık ve sigorta maliyetlerinde yaşanan artışlar da Brezilya gibi önemli ihracatçı ülkelerin ürün maliyetlerini doğrudan yukarı çekti.

Hava Olayları ve Üretim Rekoltesi

Şeker fiyatlarındaki artışın arkasındaki bir diğer önemli etken ise iklim koşulları oldu. El Nino hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkileri, özellikle dünyanın bir diğer büyük üreticisi konumundaki Hindistan’da kendini gösterdi. Hindistan’da muson yağışlarının düşük seviyelerde kalması şeker rekoltesini olumsuz etkilerken, bu durum aynı zamanda ülkenin şeker ihracatına yönelik kısıtlamaları ve engelleri beraberinde getirdi.

Küresel gıda arz güvenliği ve tedarik zincirindeki bu kırılganlıklar, ekonomideki diğer zorluklarla birleşerek yakından takip ediliyor. Yaşanan bu küresel ekonomik gelişmelerin piyasalara etkisini değerlendiren uzmanlar, ülkelerin ekonomik dengeleri korumak adına çeşitli stratejiler izlediğini belirtiyor. Benzer şekilde, yurt içinde de vatandaşların bütçe yönetimi ve kış hazırlıkları gibi konularda tedbirler aldığı görülüyor. Öyle ki, vatandaşlar artan yaşam maliyetleri karşısında Bingöl’de Kış Hazırlıkları Hız Kazandı: Her Eve 10 Ton Odun Gidiyor haberinde olduğu gibi alternatif tasarruf ve hazırlık yöntemlerine yöneliyorlar. Makroekonomik verilerin yakından izlendiği bu süreçte, Merkez Bankası Eylül Ayı Ödemeler Dengesi Verilerini Açıkladı başlığıyla duyurulan finansal raporlar da piyasaların yönü açısından büyük önem taşımaktadır.