⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 347
🕐 Son Güncelleme: 13.11.2026 12:38
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye’deki dört üniversiteden akademisyenler, Akdeniz kumsallarındaki yeşil deniz kaplumbağası yuvalarının mikrobiyota ve sıcaklık değerlerini inceledi.
- Yapılan ölçümlerde, yuva sıcaklığının 33 dereceyi aşmasının kuluçka başarısını olumsuz etkilediği ve popülasyonda dişi ağırlıklı bir dağılıma yol açtığı tespit edildi.
- Araştırma sonuçları, küresel iklim krizinin deniz canlıları üzerindeki etkilerini tartışmak üzere COP31 Antalya Zirvesi kapsamında sunulacak.
Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğini korumak adına yürütülen bilimsel çalışmalar, kritik bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Hakkari, Aydın Adnan Menderes, Sivas Cumhuriyet ve Mersin üniversitelerinden 6 akademisyenin katılımıyla gerçekleştirilen “Doğu Akdeniz Yeşil Deniz Kaplumbağası Yuvalama Kumsallarında Yuva Mikrobiyotası, Patojen Yoğunluğu ve Yavru Başarısı Projesi”, deniz ekosistemindeki hassas dengeleri ortaya koydu.
İklim Değişikliği Yuvaları Tehdit Ediyor
Bilimsel çalışma kapsamında Mersin Kazanlı, Hatay Samandağ ve Adana Akyatan kumsallarında yaklaşık iki ay süren yoğun bir ölçüm süreci yürütüldü. Akademisyenler, yuvalara yerleştirdikleri sıcaklık ve oksijen ölçerler sayesinde kuluçka ortamındaki değişimleri anlık olarak takip etti. Elde edilen veriler, kum ve yumurta kabuğu örnekleriyle birleştirilerek laboratuvar ortamında analiz edildi.
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, yuva sıcaklıklarının 31,72 ile 35,33 derece arasında değiştiğinin saptanması oldu. Uzmanlar, sıcaklığın 33 dereceyi aştığı yuvalarda, yavruların yumurtadan çıkış başarısının belirgin şekilde düştüğünü gözlemledi. Bu bulgular, dünya genelinde biyolojik çeşitlilik tartışmalarının odağındaki COP31 Antalya Zirvesi oturumlarında kapsamlı bir şekilde ele alınacak.
Cinsiyet Dengesi Sıcaklığa Bağlı
Hakkari Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğretim üyesi Prof. Dr. Can Yılmaz, deniz kaplumbağalarının cinsiyetlerinin kuluçka sıcaklığına göre belirlendiğini vurguladı. Prof. Dr. Yılmaz, “29 santigrat derece sıcaklıkta hem erkek hem dişi yavrular çıkabilirken, bu eşiğin üzerindeki sıcaklıklar popülasyonda dişi oranının artmasına neden oluyor. Bu durum, gelecekteki üreme başarısı için ciddi bir risk faktörüdür,” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan, kumsallardaki mikrobiyal çeşitliliğin yuvaların konumuyla doğrudan bağlantılı olduğu da tespit edildi. Samandağ kumsalındaki mikrobiyota yapısının denizden uzaklığa göre ciddi farklılıklar gösterdiği belirtildi. Bu bilimsel veriler, çevresel sürdürülebilirlik projeleri kapsamında, nesli tehdide yakın kategorisinde bulunan yeşil deniz kaplumbağalarını korumak için yeni yönetim planlarının oluşturulmasına zemin hazırlıyor.
Dünya genelinde “az endişe verici” kategorisinde yer alan yeşil deniz kaplumbağaları, Akdeniz popülasyonu özelinde ise “tehdide yakın” statüsünde izleniyor. Yapılan bu çalışma, iklim değişikliğinin sadece kara ekosistemini değil, deniz tabanındaki kumsalları da ne kadar derin etkilediğini somut rakamlarla kanıtlamış oldu.
