⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 460
🕐 Son Güncelleme: 14.11.2026 11:35
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- OECD tarafından yayımlanan “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporuna göre, küresel tarım destekleri 2025 yılında 950 milyar doları geride bıraktı.
- Desteklerin üretim değerine oranı yüzde 17,6’dan yüzde 19,1 seviyesine yükselerek uzun süreli düşüş eğilimini tersine çevirdi.
- Gelişmekte olan ekonomilerin tarımsal desteklemedeki payı artarken, uzmanlar bu durumun piyasa fiyatları üzerinde bozucu etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Ankara, Türkiye — Tarım sektörü, ekonomik etkileri giderek artan küresel şokların baskısı altında faaliyet göstermeye devam ederken, kamusal müdahaleler ve destekler de benzeri görülmemiş seviyelere ulaştı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan kapsamlı Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi raporu, sektörün finansal yapısındaki tarihi dönüşümü gözler önüne serdi.
Mısır ve Peru’nun ilk kez dahil edilmesiyle 56 ülkeyi kapsayan dev raporda, tarım sektörüne sağlanan kamu destekleri ve bu politikaların üretici ile tüketiciler üzerindeki yansımaları detaylı bir şekilde ele alındı. Açıklanan veriler, dünya genelinde gıda ve tarım güvenliğinin sağlanması adına atılan adımların mali boyutu hakkında kritik ipuçları veriyor.
Küresel Tarım Desteklerinde Rekor Seviye
Rapora göre, 2025 yılında küresel tarım sektörüne sağlanan toplam destek miktarı 950 milyar doların üzerine çıkarak yeni bir zirveye ulaştı. Yaşanan bu rekor artışla birlikte, tarımsal desteklerin toplam üretim değerine oranı 2023 yılındaki yüzde 17,6 seviyesinden, 2025’te yüzde 19,1’e tırmandı. Uzmanlar, bu oranla birlikte desteklerin üretime oranında uzun yıllardır gözlenen düşüş eğiliminin resmen sona erdiğini vurguluyor.
Gelişmekte olan ekonomilerde gözlenen destek artışının temelinde piyasa fiyatı destekleri yer alırken, OECD ülkelerinde ise afetler ve iklim krizleri nedeniyle sağlanan olağanüstü bütçe ödemeleri öne çıktı. Öte yandan, tarımsal desteklerin önemli bir kısmının hâlâ piyasa fiyatlarını doğrudan değiştiren politikalara dayanması, çiftçilerin değişen piyasa koşullarına uyum sağlama kabiliyetini sınırlandıran faktörler arasında gösteriliyor.
Gelişmekte Olan Ekonomilerin Rolü ve Tüketici Maliyetleri
2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama destek miktarı 661 milyar dolar olarak hesaplandı. Ancak ülkeler arasındaki dağılımda belirgin farklılıklar göze çarpıyor. Gelişmekte olan ekonomilerin hem tarımsal üretim hem de destekleme politikalarındaki küresel ağırlığı artış gösterdi. Bu durum, Türkiye’deki işletmelerin iklim dayanıklılık planı araştırması gibi sürdürülebilir stratejilerin önemini bir kez daha hatırlatırken, gelişmekte olan ülkelerin yurt içi fiyatları uluslararası dengelerden koparan politikalara daha sık başvurduğunu ortaya koyuyor.
Artan desteklerin tüketiciler üzerindeki finansal maliyeti de raporda geniş yer buldu. Birçok ülkede uygulanan korumacı politikalar, temel gıda ürünlerinin yurt içi fiyatlarını uluslararası piyasaların üzerine çıkararak hanehalklarının satın alma gücünü zayıflatıyor. Benzer şekilde, Dünya Diyabet Günü: Türkiye’de Her 2 Hastadan 1’i Tanı Almamış haberinde ele alınan halk sağlığı meseleleri gibi, tarım ve gıda politikalarının da doğrudan insan sağlığı ve yaşam maliyeti üzerinde domino etkisi yarattığı biliniyor.
Uzmanlar, 2023-2025 döneminde tarım sektörüne aktarılan toplam kaynakların yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde potansiyel olarak en bozucu etkiye sahip yöntemlerden oluştuğuna dikkat çekiyor. Sektörün gelecekteki küresel şoklara direnç gösterebilmesi için daha adil, şeffaf ve piyasa dengelerini bozulmaktan kurtaran reformlara ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.
