Devlet Tiyatroları ve Opera Çalışanlarının Kadro Sorunu Mecliste

Ankara, Türkiye – Devlet Tiyatroları (DT) ile Devlet Opera ve Balesi (DOB) bünyesinde yıllardır kadrolu sanatçılarla aynı sahneyi paylaşan, yoğun prova ve turne yükünü sırtlayan yaklaşık 300-350 sözleşmeli sanatçı ile sahne emekçisinin yaşadığı istihdam sorunu sonunda Meclis gündemine taşındı. Konservatuvar ve ilgili sahne sanatları bölümlerinden mezun olmalarına rağmen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B fıkrası ve Ek 8’inci maddesi kapsamında güvencesiz çalışan sanatçılar, seslerini duyurabilmek adına yetkililere çağrıda bulundu.

“Sezon Dışında Aylarca Gelirsiz Kalıyoruz”

Sahne emekçileri, her yeni yapımda titiz seçme ve değerlendirme süreçlerinden geçtiklerini ve kadrolu meslektaşlarıyla birebir aynı sanatsal sorumluluğu üstlendiklerini ifade ediyor. Buna rağmen “figüranlık” kapsamında oyun bazlı, geçici sözleşmelerle ve günlük ücretle istihdam edildiklerini vurgulayan çalışanlar, tiyatro sezonunun kapanmasıyla birlikte yaz aylarında hiçbir gelir elde edemediklerini ve sosyal güvenceden yoksun kaldıklarını dile getiriyor. Taleplerinin bir ayrıcalık olmadığını belirten sanatçılar, 12 ay düzenli gelir sağlayan sürdürülebilir bir 4/B istihdam modeli talep ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın mevcut sorunu yalnızca yeni açılacak sınavlarla çözmeye çalışmasının, kurumda yıllardır emek veren isimleri kapsam dışında bırakacağı endişesi yaşanıyor.

Yaşanan bu yapısal sıkıntılar, Türkiye genelinde çalışma hayatındaki güvencesizlik tartışmalarını alevlendirirken, uzmanlar farklı sektörlerdeki benzer hak arayışlarını da yakından takip ediyor. Nitekim çalışma hayatındaki bu tip hukuki ve sosyal hak talepleri, tıpkı Yargıtay’dan Emsal Karar: Hasta Eşinin Yanında Sigara İçmek Kusur Sayıldı haberinde olduğu gibi yargı kararlarının ve yasal düzenlemelerin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Yargı Kararları ve Meclis’e Sunulan Kanun Teklifi

Sanatçıların uzun süredir dile getirdiği bu yapısal sorun, Ankara Milletvekili Mesut Doğan tarafından 9 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulan “Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” ile resmen yasama gündemine girdi. Esas Komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu’na, Tali Komisyon olarak ise Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’na sevk edilen 2/4031 esas numaralı teklifin gerekçesinde, T.C. Ankara 5. İdare Mahkemesi’nin emsal niteliğindeki kararına dikkat çekildi.

Mahkemenin, Ek-8 sistemiyle çalıştırılan sanatçıların geçici değil asli ve sürekli bir kamu hizmeti yürüttüğünü tespit ederek “kamu görevlisi” niteliği taşıdıklarına hükmettiği hatırlatıldı. Gerekçede, mevcut güvencesiz istihdam biçiminin Anayasa’nın eşitlik ilkesine açıkça aykırı olduğu vurgulandı.

1 Kasım 2026 Kriteri ve 60 Günde Atama Şartı

Komisyonda görüşülmeyi bekleyen kanun teklifi; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan solist sanatçı, sanatçı, sahne üstü ve sahne gerisi teknik personel için kalıcı bir çözüm öngörüyor. Düzenlemeye göre, 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 4/B veya Ek-8 kapsamında sözleşmesi devam edenler ile bu tarihten geriye dönük son bir yıl içinde en az altı ay hizmeti bulunanların kadroya geçirilmesi hedefleniyor.

Toplumsal yaşamın her alanında olduğu gibi kültür ve sanat alanındaki bu tür yapısal dönüşümler, ülkemizin genel refahı ve kültürel mirasının korunması açısından büyük önem taşıyor. Benzer şekilde, toplumsal farkındalığı artıran gelişmeler sadece sanat dünyasında değil, uluslararası ilişkilerde de yakından izleniyor; örneğin Manila’da Asean 49. Liderler Zirvesi Başladı başlığıyla duyurulan küresel zirveler gibi kültürel ve idari meseleler ülkelerin gündeminde üst sıralarda yer alıyor.