⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 397
🕐 Son Güncelleme: 19.11.2026 00:06
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, önlem alma yükümlülüğünü işverene verirken, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimini rehberlik/danışmanlık rolüyle tanımlamaktadır.
- İş kazaları sonrası açılan davalarda, “bilme” ve “yazılı bildirimde bulunma” kriterleri, uzmanların ve hekimlerin sorumluluk zincirine dahil edilmesine neden olmaktadır.
- Uzmanların sahada yetki kullanma kapasitesi ile yasal sorumlulukları arasındaki dengesizlik, hukuki süreçlerde “kusur dağılımı” tartışmalarını beraberinde getirmektedir.
Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan kazalar sonrası ortaya çıkan hukuki süreçler, özellikle iş güvenliği uzmanı sorumluluğu ve işyeri hekimlerinin konumu tartışmalarını yeniden alevlendiriyor. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, temel sorumluluğu işverene yüklerken, uygulama aşamasında uzmanlar ve hekimler çoğu zaman kendilerini sanık kürsüsünde bulabiliyor. Peki, sadece “tavsiye” niteliğinde rehberlik yapması beklenen bu profesyoneller neden yargılanıyor?
Yasal Çerçeve ve Yetki Kargaşası
6331 sayılı kanunun 4. maddesi oldukça nettir: Çalışanın sağlığını ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü işverene aittir. Uzman ve hekimler ise 8. madde uyarınca sadece rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunan kişilerdir. Ancak, bir iş kazası meydana geldiğinde mahkemeler, sadece “önlem alan” tarafı değil, “tehlikeyi bilen ve bildirmesi gereken” tarafı da denkleme dahil etmektedir.
İş yerlerinde yaşanan ihmaller, bazen yasal zorunlulukların takibi noktasında aksamalara yol açabiliyor. Uzmanlar tespit ve öneri defterine yazdıkları uyarılarla sorumluluklarını yerine getirdiklerini düşünürken, yargı organları “uyarının yeterliliği” ve “takip süreci” gibi detayları irdeleyebiliyor. Benzer şekilde, kış ayları yaklaşırken iş güvenliği tedbirlerinin önemi bir kez daha gündeme gelirken, sahada alınmayan önlemlerin faturası dolaylı sorumlulara kesilebiliyor.
Yetki ve Sorumluluk Dengesizliği
Uzmanların karşılaştığı en büyük engel, yetkilerinin sınırlı olmasıdır. Bir uzman, iş yerinde eksik olan bir güvenlik ekipmanını tespit edip deftere yazabilir; ancak o ekipmanı satın alacak bütçeyi onaylama, montajı yapma veya iş akışını durdurma yetkisi tamamen işverendedir. Buna rağmen, kazadan sonraki soruşturmalarda “kimin yetkisi vardı?” sorusundan ziyade, “kim neyi biliyordu?” sorusuna odaklanılması, uzmanların mağduriyet yaşamasına neden oluyor.
Mesleki Yaptırımlar
Hukuki süreçte ihmali tespit edilen uzman veya hekimler sadece hapis cezası ile karşı karşıya kalmıyor. Kanun, mesleki belgelerin askıya alınmasını ve Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi gereğince üç aydan üç yıla kadar meslekten men cezalarının uygulanabileceğini hükme bağlıyor. Bu durum, görevini layıkıyla yapan ile yapmayan arasındaki çizgiyi bulanıklaştırırken, sektördeki profesyoneller üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Özellikle ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) üzerinden verilen hizmetlerdeki zaman kısıtlamaları, uzmanların sahadaki tüm riskleri görmesini zorlaştırıyor. İş yerinde bulunulan kısıtlı saatler, vardiyalı çalışma düzenindeki anlık risklerin atlanmasına yol açabiliyor. Sonuç olarak, yasal düzenlemelerin hem işvereni hem de danışmanları daha net sınırlar içerisinde tanımlaması, iş güvenliği kültürünün yerleşmesi için kritik bir adım olarak görülüyor.



