📝 488 kelime
🕐 Son Güncelleme: 22:52
Birleşmiş Milletler (BM) insan hakları uzmanları, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Karayip Denizi ve Pasifik Okyanusu’nda gerçekleştirdiği askeri operasyonlar hakkında sert bir rapor yayımladı. Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu açıklamada, Washington yönetiminin denizlerde yürüttüğü mücadelenin uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiği ve sivillerin yaşam hakkını tehlikeye attığına dikkat çekildi. Uzmanlar, operasyonların askeri bir çatışma niteliği taşımadığını ve bu durumun doğrudan yargısız infaz anlamına geldiğini belirtti.
Cenevre’den yapılan ortak yazılı açıklamada, ABD’nin son bir yıl içerisinde bölgedeki hava ve deniz saldırılarında en az 223 kişinin hayatını kaybettiği vurgulandı. Bölgedeki hareketliliği yakından takip eden uzmanlar, stratejik bölgelerde artan bu gerilimin küresel güvenlik dengelerini sarsabileceğini ifade ediyor. Benzer şekilde, Orta Doğu hattında yaşanan İran’dan ABD üssüne İHA darbesi: Şiddetli çatışma! gelişmeleri de küresel çapta askerî operasyonların hukuki boyutunu bir kez daha tartışmaya açmıştı. BM raportörleri, ABD’nin uyuşturucu kartelleriyle mücadele bahanesiyle uluslararası sularda kanunsuz bir otorite kuramayacağının altını çizdi.
Uluslararası Hukuka Göre Bu Operasyonlar Suç Teşkil Ediyor
ABD hükümetinin saldırıları meşru kılmak amacıyla öne sürdüğü yasal argümanları reddeden BM yetkilileri, uyuşturucu kaçakçılığı yapan çete ve kartellerin ABD’ye doğrudan bir silahlı saldırı düzenlemediğini hatırlattı. Bu sebeple BM Şartı’nın 51. maddesi kapsamındaki meşru müdafaa hakkının bu olaylar için geçerli olamayacağı ifade edildi. Uyuşturucu kaçakçılığının askeri bir savaş durumu değil, uluslararası insan hakları hukukuna tabi bir kolluk kuvveti meselesi olduğu net bir dille vurgulandı.
Öte yandan, uluslararası ilişkilerdeki bu tür krizler diplomatik zeminde de yoğun bir şekilde ele alınıyor. Nitekim uluslararası diplomasi trafiğindeki gelişmeler, tıpkı Kremlin’den Erdoğan-Putin Zirvesi Açıklaması haberinde olduğu gibi devletler arası güç dengelerini ve hukukun üstünlüğü ilkelerini yeniden masaya yatırıyor. BM raporunda, ABD ordusunun herhangi bir yargı süreci işletmeksizin tek taraflı kararlarla bireyleri hedef almasının kabul edilemez olduğu bildirildi.
Saldırılar Deniz Güvenliğine Tehdit Oluşturuyor
Raporda paylaşılan verilere göre, ABD ordusu belirli bir tarih aralığından bu yana uluslararası sularda en çok sayıda gemiyi hedef aldı ve vakaların çoğunda gemide bulunan mürettebatın tamamı hayatını kaybetti. Bazı olaylarda ise şahısların tamamen kaybolduğu ve izlerine ulaşılamadığı kaydedildi. ABD’nin bu müdahaleleri terör örgütü olarak tanımlanan gruplarla ilişkilendirme çabasının hukuki bir temeli bulunmuyor.
BM raportörleri, deniz güvenliğine karşı işlenen bu tür eylemlerin suç teşkil edebileceğini ve diğer egemen devletlerin de bu olayları soruşturma ve kovuşturma yetkisine sahip olduğunu hatırlattı. Uluslararası deniz hukuku kuralları gereği, açık denizlerdeki asayiş sorunlarının askeri operasyonlarla değil, uluslararası iş birliği ve kolluk kuvvetlerinin ortak çalışmalarıyla çözülmesi gerektiği bir kez daha yinelendi.
Dünya genelindeki bu tür hak ihlallerini izleyen bağımsız insan hakları mekanizmaları, Washington yönetiminin uluslararası sözleşmelere tam uyum sağlaması ve denizlerdeki bu ölümcül taktiklerden derhal vazgeçmesi çağrısında bulundu. Önümüzdeki günlerde BM İnsan Hakları Konseyi’nin konuyu resmi gündemine taşıması ve yeni kararlar alması bekleniyor.
