📝 551 kelime
🕐 Son Güncelleme: 23:08
TEL AVİV VE LONDRA – Ortadoğu’da tansiyonu tırmandıracak yeni bir diplomatik kriz kapıda. İsrail ile İngiltere arasında, tartışmalı yasa dışı yerleşim projeleri ve uluslararası hukuk ihlalleri nedeniyle gerilim doruk noktasına ulaştı. Londra yönetiminin, Batı Şeria’yı bölmeyi hedefleyen projeler karşısında yaptırım sinyali vermesi üzerine Tel Aviv’den net bir misilleme tehdidi geldi. Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu gelişmelerin ardından iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin nasıl bir seyir izleyeceği merakla bekleniyor.
Yaşanan diplomatik çekişmenin merkezinde, İsrail’in Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki bağlantıyı koparmayı ve bölgeyi ikiye bölmeyi amaçlayan tartışmalı E1 Projesi yer alıyor. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, bu projenin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu vurgulayarak, Filistin topraklarının gasbedilmesine karşı Londra’nın müttefikleriyle birlikte somut adımlar atmaya hazırlandığını duyurmuştu. Miliband, hükümetin bu konuda sabırlı olunması gerektiğini belirterek gelecek haftalarda yeni yaptırımların duyurulabileceğinin sinyalini vermişti.
İsrail’den Londra’ya “Misilleme” Uyarısı
İngiliz bakanın bu açıklamalarına İsrail cephesinden gecikmeden yanıt geldi. İsrailli üst düzey bir yetkili, Londra’nın olası yaptırım kararlarına karşı sessiz kalmayacaklarını savundu. İngiltere’yi sistematik bir şekilde İsrail’e karşı politika izlemekle suçlayan yetkili, Londra yönetiminin savunma ihracatına zarar verdiğini ve İsrailli bakanlara yönelik yaptırım girişimlerinde bulunduğunu öne sürdü. İngiltere’nin olası adımlarına nasıl karşılık verecekleri konusunda detay vermekten kaçınan Tel Aviv yönetimi, ellerinde ciddi karşılık verme araçları bulunduğunu ve her türlü senaryoya karşı hazırlıklı olduklarını iddia etti.
Diplomatik kaynaklar, İsrail’in misilleme seçenekleri arasında Uluslararası Gazze Destek Merkezi’nde görev yapan İngiliz yetkililerin sınır dışı edilmesi gibi sert tedbirlerin de bulunduğunu öne sürüyor. Bölgedeki bu gelişmeler, tıpkı Almanya’dan Rusya’ya İHA Şoku: Konsolosluk Kapatılıyor krizinde olduğu gibi uluslararası diplomasi ve konsolosluk ilişkilerinin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Avrupa başkentleri ile Orta Doğu’daki aktörler arasındaki gerilimlerin benzer diplomatik krizlere zemin hazırladığı net bir şekilde görülebiliyor.
E1 Projesi Nedir ve Neden Hedefte?
Tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün bir parçası kabul edilen ancak Ayrım (Utanç) Duvarı’nın Batı Şeria tarafında kalan Ayzeriye kasabası yakınlarındaki “Maale Adumim” Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs’e bağlamayı amaçlayan E1 Projesi, ilk olarak 1999 yılında gündeme getirilmişti. Bu proje kapsamında yaklaşık 12 bin dönüm Filistin toprağının gasbedilmesi ve bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ile otel inşa edilmesi planlanıyor.
Uzmanlar, söz konusu projenin hayata geçirilmesi durumunda gelecekte bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulmasının coğrafi olarak imkansız hale geleceğini belirtiyor. Daha önce ABD yönetimlerinin baskıları neticesinde dondurulan bu skandal proje, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Eylül 2025’te verdiği onayla yeniden hız kazandı. İsrail’in bu adımı, uluslararası toplumun tepkisini çekerken Londra ve diğer Batılı başkentlerin yaptırım mekanizmalarını masaya yatırmasına neden oldu. Öte yandan, dünyada yaşanan bu tür jeopolitik ve ekonomik sarsıntılar, finansal piyasaları da derinden etkiliyor; nitekim yatırımcılar Borsa İstanbul Günü Düşüşle Kapattı: BIST 100 Endeksi Geriledi haberlerinde de görüleceği üzere küresel risk iştahındaki azalmaya paralel olarak temkinli hareket ediyor.
Önümüzdeki günlerde İngiltere hükümetinin E1 Projesi ve yasa dışı yerleşim faaliyetleri karşısında atacağı somut adımların, iki ülkeyi doğrudan karşı karşıya getirmesi ve Tel Aviv’in olası misilleme hamlelerini tetiklemesi bekleniyor.
