BM’den ABD-İran Gerilimine Acil Durdurma Çağrısı

Küresel barışı tehdit eden jeopolitik krizler silsilesine her geçen gün bir yenisi eklenirken, Birleşmiş Milletler (BM) merkezinin bulunduğu New York, ABD‘den gelen son açıklamalar uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Washington ve Tahran hatlarında yeniden alevlenen askeri operasyonlar ve karşılıklı füze/hava saldırıları nedeniyle son derece endişeli olduğunu, taraflara acilen itidal çağrısında bulunduğunu duyurdu.

BM Genel Sekreterlik Sözcüsü Stephane Dujarric tarafından günlük olağan basın toplantısında okunan bildiride, çatışmaların gece saatlerinde şiddetlenerek devam ettiği ve durumun artık kontrol edilemez bir boyuta evrilme riski taşıdığı vurgulandı. Özellikle İran topraklarında meydana gelen sivil kayıplara dair basına yansıyan acı tabloların BM cephesinde derin bir infial yarattığı ifade edildi. Dujarric, Genel Sekreterin sivillere yönelik gerçekleştirilen tüm eylemleri ve askeri hamleleri kınadığını, uluslararası insancıl hukuk kurallarının ve orantılılık ilkesinin mutlak surette gözetilmesi gerektiğini hatırlattı.

Bölgesel İstikrarsızlık ve Kritik Rotalar Tehlikede

Ortadoğu genelinde halihazırda var olan derin insani krizlerin, ABD ile İran arasındaki bu yeni cepheleşme ile katlanarak büyüyeceğine dikkat çekildi. Uzmanlar, dünyadaki enerji akışının can damarı olan kritik denizcilik rotalarının ve bölge ülkelerinin hava sahalarının bu tırmanıştan ağır hasar alabileceğini belirtiyor. Benzer şekilde, diplomasi trafiğinin tıkandığı bu zorlu süreçte Bakan Bayraktar’dan Lübnan ile enerji işbirliği hamlesi gibi bölgesel sükûneti destekleyen stratejik adımların ne denli hayati olduğu bir kez daha gözler önüne seriliyor.

Öte yandan, küresel savunma sanayii ve teknoloji alanındaki gelişmeler de uluslararası dengeleri etkilemeye devam ediyor. Örneğin Pentagon cephesinden gelen Pentagon’dan Patriot’a ucuz alternatif: Fiyatı beşte bire düşüyor yönündeki maliyet düşürücü hamleler, ülkelerin askeri harcama bütçelerini ve olası çatışma senaryolarına hazırlık stratejilerini doğrudan şekillendiriyor.

CENTCOM Operasyonu ve Can Kayıpları

Yaşanan gerilimin arka planında ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) geçtiğimiz akşam saatlerinde başlattığı operasyonlar yer alıyor. Washington yönetimi, İran içerisindeki Devrim Muhafızları Ordusu’na ait kritik stratejik hedeflerin vurulduğunu resmi olarak duyurmuştu. Tahran’dan gelen son dakika raporlarına göre ise sabaha kadar aralıksız süren bu şiddetli bombardımanlar sonucunda ilk belirlemelere göre en az 18 kişi hayatını kaybetti, 76 sivil ve askeri personel ise çeşitli yerlerinden yaralandı.

BM Sözcüsü Dujarric, bölgedeki mevcut insani yardım operasyonlarının halihazırda yetersiz finansman ve aşırı yük altında ezildiğine dikkat çekerek, bu tarz askeri tırmanışların siviller açısından telafisi imkansız yıkımlara yol açacağı uyarısını yineledi. Tarafların gerilimi tırmandıracak söylem ve eylemlerden derhal kaçınması gerektiğinin altı çizildi.