EPDK’dan Fatura ve Altyapıyı Değiştirecek Dev AR-GE Hamlesi!

Türkiye enerji sektöründe teknolojik altyapıyı güçlendirecek ve yerli üretimi teşvik edecek kritik bir adım atıldı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerinin araştırma, geliştirme (AR-GE) ve ürün geliştirme (ÜR-GE) faaliyetlerine yönelik Usul ve Esaslar’da kapsamlı bir değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme, dağıtım altyapısının dijitalleşmesi, siber dayanıklılığının artırılması ve yerli teknolojilerin sektöre kazandırılması adına dönüm noktası niteliği taşıyor. Son dönemde ülke genelinde Türkiye’de gelir ve vergi düzenlemelerinde yeni dönem başlığı altında yürütülen mali reformlarla paralel olarak şekillenen bu karar, enerji şirketlerinin teknoloji yatırımlarındaki hareket alanını belirgin şekilde genişletiyor.

AR-GE ve ÜR-GE Bütçelerinde Kapsam Genişledi

EPDK’nın yürürlüğe koyduğu yönetmelik değişikliğiyle birlikte dağıtım şirketlerinin AR-GE bütçelerinden karşılayabileceği gider kalemleri yeniden tanımlandı. Artik prototip ürün geliştirmeden doğrulama ve geçerleme testlerine, yazılım performans değerlendirmelerinden siber güvenlik testlerine kadar pek çok saha çalışması doğrudan bu bütçeden finanse edilebilecek. Ayrıca sertifikasyon süreçleri, pilot uygulamalar ve yerlileştirme projeleri de bütçe kapsamına dahil edildi.

Şirketlerin tüketiciye daha kaliteli ve kesintisiz hizmet sunabilmesi amacıyla akıllı şebeke çözümleri, veri entegrasyonu ve yeni nesil teknoloji donanımları ile ilgili dijital platform geliştirme süreçleri desteklenecek. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, akreditasyon sertifikalarının alınması ve ticarileştirme öncesi olgunlaştırma çalışmaları da onaylanan bütçe dahilinde yürütülebilecek.

Patent Başına 1,5 Milyon Liralık Dev Teşvik

Yeni kararın en dikkat çekici maddelerinden birini yerli buluşlara verilecek doğrudan finansal destekler oluşturuyor. Komisyon tarafından onaylanan ve başarıyla tamamlanan bir AR-GE projesi sonucunda patent alınması halinde, ilgili dağıtım şirketinin AR-GE bütçesine ek kaynak aktarılacak. Proje başına 1 milyon 500 bin Türk Lirasını geçmemek kaydıyla, onaylı proje bütçesinin yüzde 5’i oranındaki tutar ilave bütçe olarak tanımlanacak. Bu tutarın enflasyon karşında değer kaybetmemesi amacıyla 2026 yılı Temmuz ayı TÜFE verileri baz alınarak patentin tescillendiği ayın endeksine göre güncelleme yapılacak.

EPDK, sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak adına denetim ve onay süreçlerini de sıkı kurallara bağladı. Tıpkı kamunun tüketici haklarını korumak için gıda gibi kritik sektörlerde yürüttüğü ağır yaptırım ve sıkı denetim mekanizmaları benzeri bir şeffaflık, enerji şirketlerinin harcama kalemlerinde de geçerli olacak. Şirketlerin tarife uygulama dönemi içerisindeki bütçelerinin yüzde 10’una kadar olan harcamaları kurallara uygunluk şartıyla bütçeden karşılanabilecek.

Başvuru Süreçleri ve TÜFE Hesaplamalarında Yeni Takvim

Düzenleme ile ÜR-GE faaliyetlerine başvuru süreci de takvime bağlandı. Tamamlanan bir AR-GE projesinin sonuç raporunun sunulmasını takip eden 3 ay içerisinde ÜR-GE başvurusu yapılması gerekecek. Faaliyetler ancak Yetkili Komisyon onayının ardından fiilen başlayabilecek.

Bütçe hesaplamalarındaki enflasyon düzeltmelerinde ise başvuru tarihinden bir önceki ayın TÜFE değeri dikkate alınacak. Fiili harcama aşamasında ise ödemenin yapıldığı tarihteki endeksler üzerinden gerçekçi maliyet hesaplamaları gerçekleştirilecek. Bu adımla birlikte girişimcilik programları, teknopark etkinlikleri, kuluçka merkezleri ve fikir yarışmaları gibi sektörü besleyen ekosistem harcamaları da resmi olarak destek kapsamına alınmış oldu.