İsrail Üniversitelerinde Filistinli Öğrencilere “Apartheid” Baskısı

İsrail’deki akademik kurumların, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Filistinli öğrencilere yönelik uyguladığı politikalar, insan hakları örgütlerinin radarına girdi. Hukuk ve insan hakları kuruluşu Adalah tarafından yayımlanan kapsamlı rapor, İsrail üniversitelerinin Filistinli öğrencilere karşı adeta bir “apartheid” (ayrımcılık) sistemi uyguladığını belgeledi.

Akademik Kurumlarda “Siyasi Denetim” Dönemi

Rapora göre, 40’a yakın üniversite ve yükseköğretim kurumu, 7 Ekim’den hemen sonra Filistinli öğrencilerin ifade özgürlüğünü kısıtlayan bir baskı mekanizması devreye soktu. Filistin kimliğini simgeleyen görsel sembollerin kullanımı, Gazze’deki insani duruma yönelik eleştiriler ve hatta sosyal medya paylaşımlarındaki “beğeni” etkileşimleri dahi “teröre destek” gerekçesiyle disiplin soruşturmalarına konu edildi. Bu durum, akademik dünyanın bilgi üretilen yerler olmaktan çıkıp, öğrencilerin özel hayatlarını ve siyasi görüşlerini denetleyen birer “gözetim merkezine” dönüştüğünü gösteriyor.

Teknolojinin sunduğu imkanlar eğitim dünyasında büyük bir değişim yaratırken, örneğin Google’ın yapay zeka devrimi gibi gelişmeler dijital dünyayı dönüştürüyor; ancak İsrail üniversiteleri bu dijital alanı Filistinli öğrencileri takip etmek ve onları okuldan uzaklaştırmak için bir araç olarak kullanıyor.

Öğrencilere Yönelik Keyfi Cezalar

Adalah’ın raporuna göre, 132 öğrenci disiplin süreçleri nedeniyle yardım talebinde bulundu. Bu öğrencilerin 100’üne doğrudan hukuki danışmanlık sağlandı. Vakaların 80’den fazlasında herhangi bir resmi soruşturma süreci işletilmeden “tedbiren uzaklaştırma” kararı verilirken, 20 öğrenci ise okuldan kalıcı olarak atıldı veya 1 ila 5 yıl arasında değişen sürelerle eğitim haklarından mahrum bırakıldı.

İsrail’deki bu tablo, ülkede yaşanan kutuplaşmanın akademik alana yansımasını gözler önüne seriyor. Öte yandan, dünyada farklı alanlarda gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Tıpkı yapay zeka ile kanser teşhisi gibi bilimsel başarılar insanlık adına umut olurken, üniversitelerin akademik özgürlük yerine baskıcı politikaları seçmesi entelektüel çevrelerde büyük tepki topluyor.

Filistinli Öğrencilerin “Apartheid” Çıkmazı

İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Filistinli öğrenciler, kampüslerdeki radikalleşmenin ve siyasi baskıların hedefi haline gelmiş durumda. Raporda, aynı eylemleri gerçekleştiren Yahudi öğrencilere karşı hiçbir disiplin işlemi uygulanmazken, Filistinli öğrencilerin sadece “dua ettikleri” veya “haber paylaştıkları” için cezalandırılmaları, üniversitelerdeki çifte standardı kanıtlıyor. Akademik kurumların, öğrencileri polise ihbar etmeye kadar varan tutumları, eğitim yuvalarının tarafsızlığını tamamen yitirdiğini ortaya koyuyor.