İsrail’de Filistinli Öğrencilere Sansür: 100’den Fazla Kişiye Ceza!

İsrail’deki akademik kurumlarda eğitim gören Filistinli öğrencilerin ifade özgürlüğü ve temel insan hakları, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana benzeri görülmemiş bir baskı dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran gelişmeler, insan hakları ve hukuk örgütü Adalah’ın yayımladığı kapsamlı bir raporla gözler önüne serildi. Rapora göre, ülkedeki yaklaşık 40 üniversite ve yüksekokulda Filistinli öğrencilere yönelik sistematik bir cadı avı yürütülüyor.

Akademide “Apartheid” Sistemi İddiası

Adalah’ın incelediği disiplin süreçleri, İsrail akademisinde Yahudi ve Filistinli öğrenciler arasında adeta bir “apartheid” niteliği taşıyan iki farklı disiplin mekanizmasının oluşturulduğunu ortaya koydu. Filistinli öğrencilerin en temel akademik hakları ellerinden alınırken, sosyal medya paylaşımları ve günlük sıradan ifadeleri dahi “teröre destek” ya da “kışkırtma” kisvesi altında soruşturma konusu yapılıyor. Bu durum, dünya genelinde küresel ölçekte yaşanan hak ihlalleri tartışmalarını yeniden alevlendirirken, eğitim alanındaki ayrımcılığın boyutlarını da gözler önüne seriyor.

Yaşanan bu hak ihlalleri ve toplumsal olaylar sadece eğitim alanıyla sınırlı kalmıyor. Tıpkı eğitim ve toplumsal güvenlik önlemleri gibi kritik süreçlerin, farklı coğrafyalarda bambaşka motivasyonlarla ele alındığı görülüyor. Ancak İsrail’deki vakalarda, akademik kurumların doğrudan birer sansür mekanizması gibi çalıştığı net bir şekilde vurgulanıyor.

Sosyal Medya Paylaşımları Suç Sayılıyor

Raporda yer alan en çarpıcı detaylardan biri de disiplin soruşturmalarının gerekçeleri oldu. Öğrencilerin herhangi bir şiddet eylemine karışmamış olmasına rağmen; profillerinde Filistin bayrağı bulundurması, “Filistin” kelimesini kullanması, Gazze’deki insani krize dair haberleri paylaşması veya siviller için dua etmesi disiplin cezası almalarına yetiyor. Kurumlar, bu paylaşımları gerekçe göstererek öğrencileri güvenlik güçlerine bildiriyor ve bu durum kimi zaman doğrudan tutuklamalarla sonuçlanıyor.

Öte yandan, gündelik hayatın diğer alanlarındaki gelişmeler de yakından takip ediliyor. Tıpkı spordaki ayrışmalar ve tepkiler bağlamında futbol sahalarında yaşanan sert tepkiler gibi, İsrail’deki üniversiteler de toplumsal polarizasyonun en sert yaşandığı merkezler haline gelmiş durumda.

Onlarca Öğrenci Eğitimden Uzaklaştırıldı

Adalah örgütüne süreç içerisinde 40 farklı kurumdan 132 öğrenci başvurdu. Bu başvuruların büyük bir çoğunluğunun kadın öğrencilerden oluşması dikkat çekti. Yapılan hukuki müdahaleler neticesinde 100’den fazla öğrenciye doğrudan hukuki destek sağlanırken, 80’den fazla vakada öğrencilerin herhangi bir yargılama veya soruşturma tamamlanmadan geçici olarak uzaklaştırıldığı tespit edildi. Yaklaşık 20 vakada ise öğrencilerin okulla ilişiği tamamen kesildi ya da 1 ile 5 yıl arasında değişen ağır uzaklaştırma cezalarına çarptırıldı.