İngiltere’den Batı Şeria Kararı: Yerleşim Mallarına Ambargo!

Londra, Birleşik Krallık – Küresel siyasette tansiyonu yükseltecek kritik bir hamle kapıda. İngiltere hükümetinin, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan İsrail yerleşimlerinde üretilen ticari mallara yönelik kapsamlı bir ticaret ambargosu duyurması bekleniyor. Dışişleri Bakanı Ed Miliband’in ilerleyen saatlerde parlamentoda yapacağı konuşmayla yaptırımların çerçevesini açıklaması öngörülüyor. Bölgesel dengeleri sarsabilecek bu adım, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

E1 Yerleşim Projesi ve Artan Baskılar

Son haftalarda Orta Doğu politikasını yeniden şekillendirme sinyalleri veren İngiltere hükümeti, özellikle İsrail’in Batı Şeria’daki tartışmalı E1 yerleşim projesine karşı net bir duruş sergiliyor. Miliband ve diğer Batılı müttefikler, bu projenin gelecekte kurulması planlanan bağımsız Filistin devletinin toprak bütünlüğünü parça parça edeceğini vurguluyor. Birleşmiş Milletler ve İngiltere dahil olmak üzere birçok küresel aktör, Batı Şeria’daki yerleşimleri uluslararası hukuka göre yasadışı kabul ediyor. Bölgede yaşanan insanı dramlar ve artan sivil kayıplar, Batılı hükümetleri İsrail’in genişleme politikalarına karşı daha sert önlemler almaya zorluyor.

İsrail’den Sert Tepki ve Diplomatik Kriz

İngiltere’nin hazırladığı ambargo planı Tel Aviv’de büyük bir rahatsızlık yarattı. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, kararın duyulmasının ardından İngiltere büyükelçisinin sınır dışı edilmesi yönünde skandal bir çağrıda bulundu. İsrail tarafı, Batı Şeria’nın “işgal altında” değil, statüsü tartışmalı bir bölge olduğunu savunarak Yahudi halkının bu topraklar üzerinde tarihi hakları bulunduğunu iddia ediyor. Öte yandan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 27 Ekim’de gerçekleşecek genel seçimler öncesinde oy kaybı yaşadığı anketlere yansırken, bu dış politika krizinin iç siyasette nasıl bir yankı bulacağı merak konusu.

Uluslararası Ticaret ve ABD Faktörü

İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın, ABD Başkanı Donald Trump ile geçtiğimiz günlerde yaptığı telefon görüşmesinde iki devletli çözümün önemine dikkat çektiği biliniyor. Ancak Washington yönetiminin, İngiltere’nin bu tek taraflı ambargo kararına mesafeli yaklaşması ve karşı çıkması muhtemel görülüyor. Yıllık sekiz milyar doları aşan ikili ticaret hacmi göz önüne alındığında, ekonomik ve finansal piyasalardaki uzmanlar, söz konusu yaptırımların genel ticaret akışını asgari düzeyde etkileyeceğini tahmin ediyor. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, İsrail’in İngiltere için hâlâ stratejik bir ticaret ortağı olduğunu ancak genişleyen yerleşim faaliyetlerinin tehlikeli bir boyuta ulaştığını ifade etti. Benzer adımların daha önce İspanya, İrlanda ve Hollanda tarafından da atıldığı bilinirken, İngiltere’nin bu hamlesiyle Avrupa’daki diplomatik cepheyi güçlendirmesi bekleniyor.