İstanbul’da Tarihi Hamamlar Neden Satılığa Çıkarılıyor?

İstanbul, Türkiye — Türk kültürünün en köklü geleneklerinden biri olan ve dünya literatürüne giren tarihi hamamlar, bugün mülkiyet ve yönetim krizleriyle karşı karşıya kalmış durumda. Beden temizliğinin yanı sıra sosyal hayatın da merkezi olan bu asırlık mekanlar, yerli ve yabancı turistlerin akınına uğramasına rağmen kapanma ve el değiştirme tehlikesiyle sarsılıyor. Son yıllarda emlak piyasasında artış gösteren İstanbul tarihi hamam satışları, sektörün içindeki derin sorunları yeniden gözler önüne serdi.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan İstanbul Hamam, Sıhhi Banyo, Kaplıca, Sauna ve Masaj Salonu İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı, Osmanlı döneminden miras kalan bu yapıların özellikle Fatih Suriçi bölgesinde yoğunlaştığını belirtti. Akustik yapıları, kubbeli mimarileri ve eşsiz tarihi dokularıyla büyüleyen bu mekanlar, günümüz şartlarına ayak uydurmakta zorlanıyor.

Hissedar Sayısının Artması Kriz Yaratıyor

Tarihi hamamların el değiştirmesinin ya da satışa çıkarılmasının arkasındaki en büyük etkenin mülkiyet yapısındaki karmaşa olduğu ifade ediliyor. Nesiller boyu aktarılan bu mülklerde hissedar sayısının zamanla katlanması, ortak kararlar alınmasını neredeyse imkansız hale getiriyor. Hissedarlar arasındaki anlaşmazlıklar, profesyonel işletmeci bulma sürecini de tıkıyor.

Esnaf Odası Başkanı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Satılık hamam sayısının artmasının temel sebebi ailelerin ve mirasçıların anlaşamamasıdır. Nesilden nesile geçen bu tarihi hamamların hissedarları çoğalıyor, mirasçılar işletmeci bulmakta zorlanıyor. Hissedarlardan vefat edenler olunca, mülkler kaçınılmaz olarak satışa çıkarılıyor” ifadelerini kullandı.

Kent Genelinde Hamamların Güncel Durumu

İstanbul genelinde oteller ve SPA merkezleriyle birlikte yaklaşık 1500 ila 2 bin arasında aktif hamam bulunduğu tahmin ediliyor. Ancak tescilli tarihi hamam statüsündeki mekan sayısı, zamanla yolların altında kalması, yıkılması veya terk edilmesi nedeniyle 200 civarına düşmüş durumda. Bu az sayıdaki tarihi mirasın korunması için acil stratejik adımların atılması gerektiği vurgulanıyor.

Öte yandan, şehrin kültürel ve tarihi dokusunu koruma altına almak isteyen yetkililer ve sanatseverler, tıpkı Renoir Müzesi’nde 9 Milyon Euroluk Soygun! gibi kültürel varlıkların kaybolmasına yol açabilecek her türlü ihmale karşı daha dikkatli olunması gerektiğinin altını çiziyor. Benzer şekilde, şehir içi turizmin can damarı olan bu yapıların geleceği, yaklaşan yerel ve ulusal turizm hamleleriyle doğrudan bağlantılı bulunuyor. Şehirdeki kültürel dönüşümleri yakından takip edenler, gündemdeki Üsküdar Belediyesi Başkan Vekili Seçimi 4. Tura Kaldı gibi yerel yönetim gelişmelerini de merakla izliyor.

Müşteri sayıları her geçen yıl artış göstermesine rağmen, yapısal ve mülkiyet temelli bu krizlerin çözülememesi durumunda İstanbul’un silüetini oluşturan pek çok tarihi hamamın el değiştirmeye devam edeceği öngörülüyor.