⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 424
🕐 Son Güncelleme: 10.09.2026 12:45
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye genelinde birçok işletme, kredi kartı ile yapılan ödemelerde yasalara aykırı olarak yüzde 12’ye varan “kart farkı” adı altında ek ücret talep ediyor.
- Merkez Bankası tarafından belirlenen azami komisyon oranları (kredi kartı için %3,56) ile işletmelerin talep ettiği yüksek ücretler arasındaki uçurum, tüketici mağduriyetine yol açıyor.
- Kanuna aykırı olarak alınan bu ücretler tüketici tarafından geri istenebilir; tespit edilmesi durumunda işletmelere sözleşme feshi gibi ağır yaptırımlar uygulanıyor.
Türkiye genelinde günlük alışverişten ulaşım hizmetlerine kadar pek çok alanda kredi kartı kullanımı yaygınlaşırken, tüketiciler ve esnaf arasında yeni bir kriz patlak verdi. Birçok işletme, POS cihazı üzerinden yapılan işlemlerde bankaların aldığı komisyonları gerekçe göstererek müşterilerden ek ücret talep ediyor. Ancak uzmanlar, bu uygulamanın yasal olmadığını ve tüketicilerin bu konuda ciddi haklara sahip olduğunu vurguluyor.
Kart Farkı Talep Etmek Neden Yasal Değil?
İşletmelerin, bankalara ödedikleri komisyon maliyetlerini gerekçe göstererek müşteriden “kart farkı” adı altında ek ücret alması, mevcut yasal düzenlemelerle açıkça yasaklanmıştır. Esnaf, POS maliyetlerinin yüksekliğinden ve tahsilat sürelerinden şikayetçi olsa da, bu maliyetleri doğrudan tüketiciye ayrı bir kalem olarak yansıtma hakkına sahip değildir. Eğer bir işletme, ürün fiyatına ek olarak sadece kartla ödeme yapıldığı için %5, %10 veya %12 gibi oranlarda fark talep ediyorsa, bu durum kanuna aykırı bir uygulama olarak kabul edilmektedir.
Konuyla ilgili yaşanan tartışmalar, İstanbul’da hava kirliliği alarmı haberlerinde olduğu gibi kent gündeminde de yer bulan ekonomik sıkıntılarla benzer bir hassasiyete sahip. Tüketici, işletmenin maliyetini karşılamak zorunda değildir.
Yaptırımlar Nelerdir?
Kanuna aykırı olarak alınan komisyon ücretleri tespit edildiğinde, işletmeler ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor. Düzenlemelere göre, kart farkı alan iş yerlerinin sözleşmeleri feshedilebilir ve işletme ile bir yıl boyunca yeni bir POS sözleşmesi yapılmasının önüne geçilebilir. Öte yandan, tüketicilerin bu tür haksız uygulamalar karşısında Menderes Belediyesi’nde rüşvet operasyonu gibi hukuki süreçleri takip etme bilinciyle, Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak ödedikleri haksız farkı geri almaları mümkündür.
Azami Komisyon Oranları ve Gerçekler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Mayıs 2026 itibarıyla kredi kartı peşin işlemlerinde azami komisyon oranını %3,56, banka kartlarında ise %1,04 olarak belirlemiştir. 10 bin liralık bir alışverişte işletmenin bankaya ödediği maksimum maliyet yaklaşık 356 TL iken, bazı işletmelerin müşteriden “kart farkı” adı altında 1.200 TL’ye varan tutarlar talep etmesi, maliyet yansıtmaktan ziyade haksız kazanç olarak değerlendirilmektedir. Benzer şekilde, teknoloji dünyasındaki gelişmeler de Arm’dan devrimsel hamle haberlerinde görüldüğü üzere şeffaflık üzerine kuruludur; perakende sektörünün de bu şeffaflığı benimsemesi beklenmektedir.
Özetle, işletmeler artan maliyetlerini ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtabilir ancak ödeme yöntemi üzerinden ayrımcılık yaparak tüketiciyi cezalandıramazlar. Vatandaşların, bu tür bir durumla karşılaştıklarında mutlaka fiş veya faturalarını saklayarak yasal yollara başvurmaları öneriliyor.
