Pezeşkiyan’dan BRICS’e “Yerel Para” Çağrısı: Ekonomik Kırılganlık Uyarısı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de gerçekleştirilen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nde küresel ekonomi ve jeopolitik istikrara ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Küresel sistemin mevcut işleyişinin gelişmekte olan ülkeler için ciddi riskler barındırdığını belirten Pezeşkiyan, “yerel para birimleri” üzerinden yürütülecek bir ticaret modelinin zorunluluk haline geldiğini dile getirdi.

Ekonomik Kırılganlığa Karşı “Yerel Para” Hamlesi

Zirvede yaptığı konuşmada, sınırlı ticari sistemlere olan aşırı bağımlılığın ülkeleri ani siyasi şoklar karşısında savunmasız bıraktığına dikkat çeken Pezeşkiyan, BRICS üyelerinin kendi aralarındaki ticarette dolar yerine yerel para birimlerini kullanmasının önemine vurgu yaptı. Bu yaklaşımın, BRICS Zirvesi’nde Yeni Dünya Düzeni tartışmalarının merkezinde yer aldığını belirtmek gerekir. Pezeşkiyan, Yeni Kalkınma Bankası’nın (NDB) kapasitesinin artırılmasının, üyeler için uzun vadeli ekonomik dayanıklılık oluşturacağını savundu.

Güvenlik ve Adalet Olmadan Ekonomi Sürdürülemez

Pezeşkiyan, yalnızca ekonomik tedbirlerin yeterli olmayacağını, güvenliğin sağlanmadığı bir ortamda ekonomik kalkınmanın kalıcı olamayacağını belirtti. Özellikle bölgedeki çatışmalara değinen İran Cumhurbaşkanı, “Bölgemizde olup bitenler ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ekonomi, enerji ve altyapıyı hedef alan askeri saldırıları, kısa bir zaman diliminde sınırları aşarak küresel sonuçlar doğurmuştur,” ifadelerini kullandı. Bu durum, Hakan Fidan’dan Şam’da Tarihi Mesaj başlığıyla gündeme gelen bölgesel diplomasi trafiğinin ne denli kritik olduğunu da kanıtlar nitelikte.

Küresel Sorunlara Kolektif Çözüm Arayışı

Hiçbir ülkenin modern dünyanın karmaşık sorunlarını tek başına çözemeyeceğini vurgulayan Pezeşkiyan, BRICS’in “Küresel Güney” ülkelerinin kapasitelerini birleştirmesi gerektiğini söyledi. İran’ın jeopolitik konumunun, üye ülkeler arasındaki ticaret koridorlarının geliştirilmesinde stratejik bir rol oynayabileceğini belirten Pezeşkiyan, ekonomik dayanıklılık ve iş birliği ilkelerinin “adalet” temelinde inşa edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Tek taraflı yaptırımların yalnızca ekonomik bir baskı aracı olmadığını, doğrudan halkın refahını ve gıda güvenliğini tehdit ettiğini belirten Pezeşkiyan, üye ülkeleri bu adaletsiz sisteme karşı ortak bir tavır almaya davet etti. Zirve, özellikle gelişmekte olan piyasaların Batı merkezli finansal sisteme karşı geliştirdiği alternatif stratejilerin tartışıldığı en kapsamlı platformlardan biri olmaya devam ediyor.