AB’den Çocuklar İçin Sosyal Medya Yaş Sınırı Hamlesi

Brüksel, Belçika — Dijital dünyanın çocukların zihinsel gelişimi üzerindeki olumsuz etkileri tartışılmaya devam ederken, Avrupa Birliği’nden (AB) köklü bir hamle geliyor. AB Komisyonu, çocukların çevrim içi ortamlarda korunmasını en üst düzeye çıkarmak amacıyla hazırlanan kapsamlı AB Çocuk Yasası teklifini 17 Eylül tarihinde resmi olarak kamuoyuna açıklamaya hazırlanıyor. Brüksel’deki günlük basın toplantısında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AB Komisyonu sözcülerinden Olof Gill, yeni düzenlemenin dijital ekosistemde radikal değişimler yaratacağını vurguladı.

Sosyal Medyaya Ortak Yaş Sınırı Geliyor

Sızdırılan hazırlık belgelerine ve kulis bilgilerine göre, yeni yasa teklifinin en dikkat çekici maddesi AB genelinde uygulanacak olan sosyal medya yaş sınırı kısıtlaması olacak. Uzun süredir çocukların dijital haklarını savunan sivil toplum kuruluşlarının ve uzmanların talepleri doğrultusunda şekillendirilen yasa, sadece geleneksel sosyal medya mecralarını değil, aynı zamanda video paylaşım platformlarını ve son dönemin popüler trendi olan yapay zeka destekli sohbet uygulamalarını da kapsayacak.

Avrupa genelinde çocukların dijital okuryazarlığının artırılmasına yönelik atılan bu adım, aynı zamanda okullarda medya ve bilgi okuryazarlığı kulüpleri kuruluyor yönündeki eğitim reformlarıyla da eş zamanlı bir perspektif sunuyor. Uzmanlar, bilinçsiz dijital tüketimin önüne geçmek için hem yasal düzenlemelerin hem de eğitsel tedbirlerin bir arada yürütülmesinin hayati önem taşıdığını belirtiyor.

Eğitim Uygulamaları Kapsam Dışında Tutulacak

Çocukların eğitim ve gelişim süreçlerinin aksamaması adına yasa metninde bazı istisnalara da yer verilecek. Edinilen bilgilere göre, okullar ve yetkili eğitim kurumları tarafından kullanılan dijital eğitim uygulamaları ve akademik içerikli platformlar bu kısıtlamaların dışında tutulacak. Böylece teknoloji yasaklanmak yerine, çocukların zararlı içeriklerden ve manipülatif algoritmalardan korunması hedeflenecek.

AB Komisyonu tarafından yetkilendirilen “Çocukların Çevrim İçi Güvenliğine İlişkin Özel Uzman Heyeti”, daha önce yaptığı açıklamalarda 13 yaşın altındaki çocukların “sosyal medya plus” olarak nitelendirilen gelişmiş platformlara erişimi konusunda ortak bir yaş standardı getirilmesi tavsiyesinde bulunmuştu. Bu tavsiye kararının, 17 Eylül’de sunulacak yasa taslağının ana omurgasını oluşturması bekleniyor.

Von der Leyen’den “Algoritma” Vurgusu

Konuya ilişkin daha önce ABD merkezli X şirketindeki resmi hesabından bir açıklama yapan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “algoritmaların şekillendirdiği çocuklukları” kabul etmek zorunda olmadıklarını net bir dille ifade etmişti. Von der Leyen’in, 16 Eylül’de gerçekleştireceği geleneksel “Birliğin Durumu” konuşmasında bu hassas konuya geniş yer ayırması ve yasa teklifinin felsefesini tüm üye ülkelere anlatması bekleniyor.

Öte yandan, Avrupa’da çocukların dijital hakları ve veri gizliliği ihlalleri nedeniyle teknoloji devlerine karşı açılan toplu davalar da hız kazanmış durumda. Benzer şekilde, dijital mecralardaki bilgi kirliliği ve dezenformasyonla mücadele kapsamında DMM’den “Ailem Güvende” operasyonu açıklaması: Asılsız iddialara itibar etmeyin başlıklı uyarılarda olduğu gibi, kamu güvenliğini tehdit eden unsurlara karşı devlet mekanizmaları denetimlerini sıkılaştırmaya devam ediyor.