⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 405
🕐 Son Güncelleme: 14.09.2026 13:14
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Van’ın Gevaş ilçesindeki tarihi Selçuklu Mezarlığı’nda yürütülen kazı çalışmalarında, 40 santimetre toprak altında çevgan motifli bir çocuk mezar taşı bulundu.
- Türk-İslam sanatında yiğitliği ve binicilikteki ustalığı simgeleyen çevgan motifi, mezar taşının üzerindeki detaylarla uzmanlar tarafından titizlikle gün yüzüne çıkarıldı.
- Bölgedeki bilimsel çalışmalar, 50 dönümlük alanda 1000’in üzerinde mezar taşının tespiti ve restorasyonuyla devam ediyor.
Van’ın Gevaş ilçesinde bulunan ve Anadolu’nun en köklü Türk-İslam miraslarından biri kabul edilen tarihi Selçuklu Mezarlığı, yeni bir arkeolojik keşfe ev sahipliği yapıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın himayelerinde, 2022 yılından bu yana devam eden kazı, restorasyon ve konservasyon çalışmaları, bölgenin tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Son olarak, Halime Hatun Kümbeti yakınlarında yürütülen çalışmalarda, üzerinde “çevgan” motifi bulunan dikkat çekici bir çocuk mezar taşı tespit edildi.
Geçmişin İzleri Toprak Altından Çıkıyor
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış başkanlığındaki 15 kişilik uzman ekip, 50 dönümlük alanda titiz bir çalışma yürütüyor. Arkeologlar, epigrafistler ve restoratörlerden oluşan ekip, karelaj haritaları üzerinden 30-60 santimetre derinliğe inerek toprak altında kalmış eserleri gün yüzüne çıkarıyor. Çalışmaların yoğunlaştığı Halime Hatun Kümbeti çevresinde bulunan sanduka tipi mezar taşı, 1,5 günlük bir çalışma sonucunda hasar görmeden kurtarıldı.
Bu keşif, bölgedeki diğer arkeolojik bulgularla kıyaslandığında oldukça özel bir yere sahip. Dünya gündemindeki kritik jeopolitik gelişmeler ve teknolojik atılımların konuşulduğu bu dönemde, tarihe verilen bu değer bölge halkı tarafından da takdirle karşılanıyor.
Çevgan Motifi Neyi Simgeliyor?
Doç. Dr. Ercan Çalış, çevgan motifinin Türk sanatındaki önemine dikkat çekerek şu açıklamalarda bulundu: “Çevgan, at üzerinde oynanan geleneksel bir spor olmasının yanı sıra, bir eğitim metodudur. Mezar taşındaki bu motif, çocukların erken yaşta binicilik, çeviklik ve savaşçılık becerileriyle yetiştirildiğini gösteren kültürel bir semboldür.”
Gevaş Selçuklu Mezarlığı, sadece bir defin alanı değil, aynı zamanda zengin bir süsleme programına sahip bir açık hava müzesi niteliğinde. Mezarlıkta bulunan 1000’in üzerindeki taş, üzerlerindeki kitabeler ve geleneksel motiflerle Türk-İslam sanatının estetik anlayışını yansıtıyor. Bölgedeki çalışmalar, modern yapılaşma projeleri ve kentsel dönüşüm süreçlerinden bağımsız olarak, tarihin korunması adına büyük bir titizlikle sürdürülüyor.
Gelecek Kuşaklara Aktarım
Kazı ekibi, mezarlıktaki her bir taşı tek tek kayıt altına alarak dijital bir arşiv oluşturuyor. Bu sayede, yüzyıllar öncesine ait yaşam biçimleri, sosyal statüler ve sanat anlayışı bilim dünyasına kazandırılıyor. Gevaş’taki bu çalışmalar, sadece Van için değil, tüm Türkiye’nin kültürel mirası için büyük bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
