Küresel Piyasalarda Çifte Şok: Yapay Zeka ve Petrol Krizi!

Küresel finans piyasaları; ABD’de yükseliş kaydeden enflasyon göstergeleri, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik riskler ve teknoloji dünyasında patlak veren yapay zeka tartışmalarının kıskacında haftaya son derece hareketli başladı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu hafta açıklayacağı kritik faiz kararı öncesinde yatırımcıların riskli varlıklardan kaçış eğilimi hız kazanırken, tahvil faizleri son ayların en yüksek seviyelerinde seyrediyor.

Enflasyon Baskısı ve Fed’in Faiz Artırım Olasılığı

ABD’de son açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine göre, ağustos ayında tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,4 oranında artış gösterdi. Çekirdek enflasyonun da aylık yüzde 0,3 ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşmesi, enflasyonist baskıların kalıcı olabileceğine dair endişeleri yeniden alevlendirdi.

İstihdam piyasasından gelen güçlü sinyaller ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un fiyat istikrarı konusundaki kararlı tutumu, para piyasalarındaki beklentileri kökten değiştirdi. Yapılan son fiyatlamalara göre Fed’in bu haftaki toplantıdan yüzde 87 olasılıkla faiz artırımı kararı çıkaracağı öngörülüyor. Bu durum ABD 10 yıllık tahvil faizlerini yüzde 4,98 ile Ekim 2023’ten bu yana gördüğü en yüksek seviyeye taşırken, hisse senetleri piyasalarında ciddi bir baskı oluşturdu. Nitekim yükselen küresel maliyetler, sanayiden otomotive kadar pek çok alanda çarkların yavaşlamasına yol açıyor; benzer şekilde Türkiye’de de otomotiv sektöründe yıllık fren yaşanması reel sektör üzerindeki baskıyı net biçimde özetliyor.

Orta Doğu’da Sıcak Temas: Petrol Fiyatları 107 Doları Aştı

Pyasalardaki olumsuz havayı derinleştiren bir diğer kritik faktör ise enerji koridorunda yaşanan jeopolitik kriz oldu. Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’na alternatif olarak kullandığı günlük 7 milyon varil kapasiteli “Petroline” (Doğu-Batı Petrol Boru Hattı), Irak kaynaklı saldırıların ardından güvenlik gerekçesiyle kapatıldı. Arz kaygılarının tavan yapmasıyla birlikte kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni haftanın ilk saatlerinde yüzde 2,6 artışla 107,3 dolar seviyesine ulaştı.

Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin İran ve Arap ülkeleri arasında yapılması planlanan bölgesel zirvenin ertelenmesi de tansiyonu yükseltti. Yükselen petrol fiyatları, küresel ölçekte ulaştırma ve lojistik maliyetlerini artırırken, bireysel tüketicilerin yaşam maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Ekonomi yönetimleri enflasyonla mücadele ederken, iç piyasada da trafik sigortasında yeni dönem gibi zorunlu gider alanlarındaki fiyat güncellemeleri vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor.

Yapay Zeka Şirketlerinde “Yavaşlama” Tartışması Devrim Yarattı

Borsalardaki teknoloji rallisinin en büyük lokomotifi olan yapay zeka sektöründe ise sürpriz bir yavaşlama çağrısı satış dalgası başlattı. Yapay zeka devi Anthropic’in CEO’su Dario Amodei, sistemlerin kontrol edilebilirliği ve güvenlik riskleri nedeniyle tüm sektöre modellerin geliştirilme hızını düşürme çağrısında bulundu. Bu çağrıya Elon Musk ve Sam Altman gibi sektörün zirvesindeki isimlerin de destek vermesi, teknoloji hisselerinde ani gerilemelere sebep oldu.

Sektördeki bu güvenlik temelli yavaşlama adımları siyasi arenada da yankı uyandırırken, teknoloji politikaları küresel liderlerin ana gündem maddesi haline geldi. Konuyla ilgili tartışmalar sürerken, Trump’ın yapay zeka çıkışı teknolojik rekabetin boyutlarını ve siyasi cephenin bu duraklamaya nasıl yaklaştığını gözler önüne seriyor.

Piyasaların Gözü Fed Decisions ve Diplomasi Trafiğinde

Ons altının 4 bin 329 dolara gerilediği, Dolar Endeksi’nin ise 99,4 seviyesine yükseldiği bu karmaşık tabloda yatırımcılar, hem ABD Merkez Bankası’ndan gelecek faiz patikası mesajlarına hem de Orta Doğu’daki diplomatik temaslara kilitlenmiş durumda.