⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 381
🕐 Son Güncelleme: 14.09.2026 09:31
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Van’ın Gevaş ilçesinde bulunan tarihi Selçuklu Mezarlığı’ndaki kazılarda, 700 yıllık olduğu değerlendirilen özel bir çocuk mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı.
- Mezar taşının üzerinde, Türk-İslam sanatında binicilikteki ustalık, savaşçılık ve asalet sembolü olan “çevgan” motifi tespit edildi.
- Doç. Dr. Ercan Çalış başkanlığındaki uzman ekip, 50 dönümlük alanda yürütülen karelaj çalışmalarıyla toprağın derinliklerindeki tarihi dokuyu koruma altına alıyor.
Türkiye’nin tarihsel hafızasında önemli bir yere sahip olan Van’ın Gevaş ilçesindeki tarihi Selçuklu Mezarlığı, yeni bir keşifle gündeme oturdu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın himayesinde 2022 yılından bu yana devam eden restorasyon ve kazı çalışmaları, Anadolu’nun zengin Türk-İslam mirasına ışık tutmaya devam ediyor. Son olarak, yaklaşık 40 santimetre toprak altında bulunan 700 yıllık çocuk mezar taşı, bölgedeki tarihsel anlatıyı güçlendiren bir “çevgan” sürprizi ile karşılaştı.
Savaşçılık Kültürünün Çocuk Mezar Taşındaki İzi
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış’ın liderliğinde yürütülen çalışmalarda, sanat tarihi, epigrafi ve arkeoloji alanından 15 kişilik uzman bir ekip görev alıyor. Halime Hatun Kümbeti’nin çevresinde yoğunlaştırılan kazılarda, karelaj sistemi kullanılarak toprağın altındaki sırlar tek tek gün yüzüne çıkarılıyor. Bulunan sanduka tipi çocuk mezar taşının üzerinde yer alan çevgan motifi, dönemin çocuk eğitimine ve sosyal yapısına dair önemli ipuçları taşıyor.
Doç. Dr. Ercan Çalış, çevganın sadece bir spor değil, aynı zamanda çocukların savaşçı yeteneklerini geliştiren bir eğitim yöntemi olduğunu vurguluyor. At üzerinde icra edilen bu geleneksel spor, binicilik ustalığı ve stratejik düşünme yetisinin erken yaşta kazandırıldığını kanıtlıyor. Bu keşif, bölgedeki ekonomik gelişmeleri takip edenler için Türkiye’nin enerji devrimi kadar dikkat çekici bir tarihsel sıçrama olarak nitelendiriliyor.
Gevaş Selçuklu Mezarlığı Neden Özel?
Yaklaşık 50 dönümlük alana yayılan ve 1000’den fazla mezar taşına ev sahipliği yapan bu bölge, zengin süsleme programıyla Anadolu’daki diğer mezarlıklardan ayrılıyor. Şamdan motifleri ve geleneksel Türk figürleriyle bezenmiş taşlar, bölgenin bir açık hava müzesi niteliğinde olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, toprak altındaki her bir santimetrenin incelenmesiyle, Selçuklu dönemine dair bilinmeyen birçok detayın aydınlatılacağını belirtiyor. Tıpkı güncel teknoloji dünyasındaki Honor Play 11 lansmanı gibi, arkeolojik keşifler de toplumun geçmişle olan bağını teknolojik yöntemlerle güçlendiriyor.
Kazı çalışmaları süresince elde edilen veriler, mezarlığın karelaj haritası ile eşleştirilerek dijital ortama aktarılıyor. Bu sayede, 700 yıl öncesinden kalan bu kültürel mirasın gelecek nesillere en doğru şekilde aktarılması hedefleniyor. Arkeolojik bulgular, bölge halkı ve yerli turistler tarafından da büyük bir ilgiyle takip ediliyor.
