AB Tarihinde Bir İlk: Kanada’ya Ortak Üyelik Desteği!

Avrupa Birliği (AB) siyasetinde eşine az rastlanır türden tarihi bir dönemece giriliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın birliğe “ortak üye” statüsüyle dahil olması fikrine açık bir destek verdi. Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu (AP) oturumunda gerçekleştirilen yıllık Birliğin Durumu (SOTEU) konuşmasında, küresel siyasetin kilit aktörleri arasında dikkat çekici bir diplomasi trafiğinin sinyali verildi.

Kanada Başbakanı Mark Carney’nin de katıldığı oturumda konuşan von der Leyen, “Kanada’yla ilişkimizi mümkün olan en üst seviyeye taşımak istiyoruz” diyerek iki taraf arasındaki stratejik ortaklığın derinleşeceğini vurguladı. Bu tarihi açılım, aynı zamanda son dönemde Google Trends’te Avrupa alarmı verilmesine neden olan ekonomik ve siyasi gelişmelerle doğrudan örtüşüyor. Dünya genelinde vatandaşların ve karar vericilerin yakından takip ettiği bu süreç, küresel dengeleri kökten değiştirebilecek potansiyele sahip.

Küresel Konjonktür ve ABD Faktörü

AB Komisyonu’nun bu stratejik hamlesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın her iki müttefike karşı başlattığı ticaret savaşı ve NATO’ya yönelik mesafeli yaklaşımının öne çıktığı bir döneme denk geldi. Von der Leyen, söz konusu yakınlaşmanın kesinlikle üçüncü taraflara karşı bir hamle olmadığını belirterek, “Bu, başkalarına karşı değil, ortak gücümüz için kurulan bir ortaklıktır. Tek bir okyanusu, ortak değerleri ve dünyaya aynı bakış açısını paylaşıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, teknoloji ve ekonomi dünyasında yaşanan büyük dönüşümler de bu tür diplomatik ortaklıkların ne kadar elzem olduğunu gösteriyor. Tıpkı devasa bütçeli teknolojik projelerde olduğu gibi, uluslararası ticarette de köklü yenilikler kapıda. Örneğin, otomotiv ve enerji sektöründe yaşanan devrimler uluslararası iş birliklerini tetiklerken; yerli projelerin uluslararası alana taşınması (tıpkı Togg’dan Togg’a enerji transferi gibi yenilikçi vizyonlar) ülkelerin ve birliklerin ortak geleceğini şekillendiriyor.

Ortak Üyelik Statüsünün Önündeki Engeller

Kanada Başbakanı Mark Carney göreve gelmesinden bu yana AB ile benzersiz bir ittifak kurmayı hedeflediklerini ancak geleneksel anlamda tam üyelik peşinde koşmadıklarını defalarca dile getirmişti. Carney’nin bu pragmatik yaklaşımının arkasında, mevcut AB tüzüklerinde “ortak üyelik” gibi esnek kategorilerin bulunmaması yer alıyor. Avrupa Birliği, kurulduğu günden bu yana katı genişleme politikaları izlemiş ve esnek statülere kapı aralamamıştı.

Kanada’nın bu statüyü kazanabilmesi için öncelikle AB kurucu anlaşmalarında ve belgelerinde kapsamlı değişikliklere gidilmesi şart. Ancak bu durum, Brüksel için o kadar da kolay görünmüyor. Tüm üye devletlerin onayı olmaksızın yasal bir değişiklik yapılması imkansız ve Kanada ile AB arasında yıllar önce imzalanan CETA (Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması) dahi aradan geçen uzun süreye rağmen Fransa, İtalya ve Polonya’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler tarafından hâlâ tam olarak onaylanmış değil.