Küresel Cinsiyet Eşitliği İçin 120 Yıl Daha Bekleyeceğiz

Dünya Ekonomik Forumu (WEF), 20. yılını kutladığı “Küresel Cinsiyet Farkı 2026” raporunu yayımladı. 145 ülkenin mercek altına alındığı kapsamlı araştırmada; ekonomik katılım, fırsat eşitliği, eğitimsel kazanımlar, sağlık ve siyasi yetkilendirme gibi dört temel kriter baz alındı. Elde edilen veriler, küresel çapta cinsiyet uçurumunun sadece yüzde 69,2 oranında kapandığını ve geçen yıla kıyasla iyileşmenin yalnızca yüzde 0,4 seviyesinde kaldığını gösteriyor. Uzmanlar, bu tempoyla devam edildiği takdirde tam cinsiyet eşitliğine ulaşmanın 120 yıl alacağını öngörüyor.

Siyasi Temsilde Gerileme ve Ekonomik Bariyerler

Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, siyasi alandaki ilerlemenin duraklamasıdır. 2006 yılından 2016’ya kadar süren pozitif ivme, son on yılda yerini tersine bir sürece bıraktı. Kadınlar, iş dünyasında üst yönetici pozisyonlarının yalnızca yüzde 19,1’ini oluşturabiliyor. Dahası, en yüksek etkiye sahip bakanlık görevlerinin sadece 10’da 1’i kadınlar tarafından üstleniliyor. Bu durum, ekonomik ve siyasi karar alma mekanizmalarında kadınların hala “cam tavan” engeliyle karşılaştığını kanıtlıyor. Ekonomi dünyasındaki bu yapısal sorunlar, Borsa İstanbul’da Sert Düşüş gibi piyasa hareketliliklerinin gölgesinde dahi stratejik bir öncelik olarak kalmaya devam ediyor.

Yapay Zekada Cinsiyet Uçurumu Derinleşiyor

Geleceğin dünyasını şekillendirecek olan teknoloji sektöründe de tablo pek parlak değil. Kadınlar, yapay zeka mühendislerinin beşte birinden daha azını oluşturuyor. Yapay zeka şirketlerinin tüm kademelerinde yaşanan bu yetersiz temsil, dijital dönüşüm süreçlerinde de cinsiyet eşitsizliğinin kronikleşme riski taşıdığını gösteriyor. Sektör liderleri, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın vurguladığı mühendislik odaklı gelişimin, kapsayıcı bir iş gücüyle desteklenmesi gerektiğini savunuyor.

Zirvedeki Ülkeler ve Yeni Girişler

İzlanda, 17 yıldır olduğu gibi bu yıl da yüzde 93’lük oranla cinsiyet eşitliğinde zirvedeki yerini koruyor. Onu yüzde 87,2 ile Finlandiya ve yüzde 85,7 ile Norveç takip ediyor. Listenin ilk 10’unda şaşırtıcı bir değişim yaşandı; Avustralya, sergilediği performansla ilk kez ilk 10 ülke arasına adını yazdırdı. Namibya, İngiltere ve Yeni Zelanda gibi ülkeler de sıralamadaki güçlü konumlarını korumaya devam ediyor.

Dünya genelindeki bu eşitsizlik tartışmaları sürerken, Türkiye’de de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, özellikle siyasi ve sosyal katılımın artırılmasına yönelik projelerle yerel düzeyde farkındalık çalışmalarını sürdürüyor. Toplumsal refahın artması, ancak ekonomik ve sosyal alanlarda fırsat eşitliğinin tam anlamıyla sağlanmasıyla mümkün olacaktır.