⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 476
🕐 Son Güncelleme: 16.09.2026 17:50
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Singapur yönetimi, sosyal medya bağımlılığı ve “felaket kaydırması” (doomscrolling) alışkanlığıyla mücadele etmek amacıyla yenilikçi bir kampanya başlattı.
- Yeni hayata geçirilen programa göre, devletin internet sitesine her gün 15 dakikalık okuma seansı kaydeden vatandaşlara 1 Singapur doları ödeniyor.
- Ulusal Kütüphane Kurulu, bu alışkanlıkların küçük ve düzenli adımlarla kazanılabileceğini vurgulayarak zihinsel sağlığı korumayı hedefliyor.
Singapur, günümüzün en büyük dijital problemlerinden biri haline gelen sosyal medya bağımlılığına karşı dünya genelinde ses getirecek radikal bir adım attı. Özellikle gençlerin zihinsel sağlığını tehdit eden ve “felaket kaydırması” olarak bilinen ‘doomscrolling’ alışkanlığıyla mücadele etmek amacıyla, günde en az 15 dakika kitap okuyan vatandaşlara para ödenmesine karar verildi.
Dünya genelinde milyonlarca insan, akıllı telefonları üzerinden savaş, ekonomik kriz ve felaket haberlerini saniye saniye takip ediyor. Bu durum, bireylerin sürekli bir kaygı ve tükenmişlik hissi içinde yaşamasına neden oluyor. Dijital dünyadaki bilgi kirliliği ve olumsuz akışın zihinsel sağlığı olumsuz etkilemesi, hükümetleri yeni politikalar geliştirmeye itti. Bu kapsamda teknoloji dünyasında Google’dan şaşırtan hamle gibi yapay zeka odaklı gelişmeler yaşanırken, Singapur ise odağını tamamen bireysel zihinselwell-being (iyi oluş) süreçlerine çevirdi.
Kitap Okuma Alışkanlığına Devlet Desteği
Guardian’ın aktardığı bilgilere göre, bu ay itibarıyla yürürlüğe giren yeni kampanya sayesinde Singapurluların eleştirel düşünce, konsantrasyon ve hayal gücü becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Belirlenen kurallara göre, her gün en az 15 dakika kitap okuyan ve bunu devletin resmi internet sitesindeki sisteme kaydeden vatandaşlar, seans başına 1 Singapur doları (yaklaşık 38 Türk lirası) kazanıyor.
Uygulamanın detaylarına değinen Ulusal Kütüphane Kurulu Başkanı Melissa Tam, kalıcı alışkanlıkların büyük zorluklarla değil, küçük ve düzenli adımlarla inşa edildiğini belirtti. Tam, programın temel amacının günde sadece 15 dakikalık bilinçli bir okuma seansıyla toplumsal farkındalığı artırmak olduğunu ifade etti.
Gençleri Dijital Bağımlılıktan Koruma Amacı
Ülkedeki iktidar kanadı, sosyal medyanın çocuklar ve gençler üzerindeki yıkıcı etkilerini sınırlandırmak için alternatif yollar arıyor. Yapılan son araştırmalar, gençlerin zihinsel olarak en büyük zararı saatlerce ekrana bakarak ve olumsuz içerikleri kaydırarak gördüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor. Öyle ki, geçtiğimiz dönemde Asrın Felaketinde Yıkılan Kahramanmaraş Kalesi ve Acemli Camisi Açıldı haberleri gibi ülkeler tarihlerindeki büyük travmalarla yüzleşirken, bireysel düzeyde de dijital detoks ve zihinsel arınma projeleri hayati önem kazanıyor.
Tüm bu kaygılara rağmen, Singapurlu öğrencilerin 2025 PISA okuma sıralamasında Çin ve Tayvan gibi güçlü rakiplerini geride bırakarak dünya birincisi olması, ülkenin eğitime verdiği önemin somut bir kanıtı olarak dikkat çekiyor.
‘Doomscrolling’ Nedir, Belirtileri Nelerdir?
Uzmanlar, felaket kaydırmasının çoğunlukla farkında olmadan gerçekleşen otomatik bir davranışa dönüştüğüne dikkat çekiyor. Mental Health Foundation verilerine göre, doomscrolling belirtileri arasında şunlar yer alıyor:
- Haber akışını kontrol ettikten sonra aşırı kaygılı, gergin veya moralsiz hissetmek.
- Planlanandan çok daha uzun süre ekran başında kalmak.
- Gündemi günde defalarca kontrol etme ihtiyacı duymak.
- Uzun süreli kaydırma seansları sonrasında yoğun duygusal tükenmişlik yaşamak.
Singapur’un başlattığı bu teşvik edici modelin, diğer ülkelere de ilham vererek dijital bağımlılıkla mücadelede yeni bir çığır açması bekleniyor.
