Karadeniz’de Ticari Güvenlik İçin Ankara’dan Kritik Taslak!

Ankara, savaşın çetin şartları altında seyreden Karadeniz’deki ticari deniz taşımacılığını güvenli hale getirmek adına uluslararası diplomaside yeni ve kritik bir adım attı. Türkiye, Karadeniz’de sivil ve ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen saldırıların tamamen sona erdirilmesi amacıyla hem Rusya hem de Ukrayna tarafına resmi bir anlaşma taslağı iletti. Bölgedeki tansiyonu düşürmeyi ve küresel tedarik zincirini korumayı amaçlayan bu hamle, dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Karadeniz’de Sivil Gemiler Neden Hedef Alınıyor?

Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna savaşının ardından Karadeniz, dünyanın en riskli deniz ticareti koridorlarından biri haline geldi. Özellikle son aylarda insansız hava araçlarının (İHA) da devreye girmesiyle birlikte sivil ve ticari gemilere yönelik saldırılarda belirgin bir tırmanış gözlendi. İMEAK Deniz Ticaret Odası verilerine göre, savaşın başlangıcından bu yana tam 226 sivil ve ticari gemi bu saldırılardan doğrudan veya dolaylı olarak etkilendi.

Sadece Ağustos ayında yaklaşık 90 geminin tehlike atlattığı, son iki aylık periyotta ise en az 26 Türk sahipli geminin saldırıların hedefi olduğu kaydedildi. Yaşanan bu elim olaylarda en az 3 Türk vatandaşı hayatını kaybederken, çok sayıda denizci de yaralandı. Yaşanan can kayıpları ve maddi zararlar, Ankara’nın güvenli koridor inşası için acil eylem planı hazırlamasını zorunlu kıldı.

Ankara’dan Taraflara Mutabakat Metni Taslağı

Uluslararası ajanslara yansıyan bilgilere göre, üst düzey bir Türk diplomatik kaynağı, Türkiye’nin iki ülkeye de çözüm odaklı bir mutabakat metni taslağı gönderdiğini doğruladı. Bu kapsamlı girişim, gemilere yönelik saldırıların derhal durdurulmasını ve taraflar arasında güvenli bir deniz ticareti mekanizmasının kurulmasını öngörüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan daha önce yaptığı açıklamalarda Karadeniz’deki bu tehlikeli gidişat için “moratoryum” ilan edilmesi çağrısında bulunmuştu.

Öte yandan, küresel dengeleri ilgilendiren bu süreçte ABD’den savaş ortamında şaşırtan İran hamlesi: Vize çıktı! gibi bölgesel gelişmelere benzer şekilde, diplomatik kanalların açık tutulması büyük önem taşıyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiga, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Karadeniz’deki saldırıların durdurulmasına yönelik bir anlaşmanın uluslararası zirvelerde ele alınabileceğini belirtti. Sıbiga, enerji sektörü ve Karadeniz güvenliği için eş zamanlı ateşkes seçeneklerinin de masada olduğunu ifade etti.

Rusya ve Ukrayna’nın Yaklaşımı Ne?

Türkiye’nin barışçıl ve güvenli denizcilik vizyonuna rağmen tarafların pozisyonları farklılık gösteriyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, daha önce yapılan moratoryum çağrısının mevcut koşullarda “gerçekçi olmadığını” savunmuştu. Ancak artan sivil kayıplar ve ticari baskılar, tarafları yeniden müzakere masasına çekebilecek alternatif mekanizmaların değerlendirilmesini zorunlu kılıyor. Türkiye’nin sunduğu bu yeni taslak, krizin yönetilmesi ve yeni trajedilerin önlenmesi adına kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.