Japonya’da Faizler 31 Yılın Zirvesinde!

Tokyo, Japonya — Küresel ekonomide yapısal değişimler hız kesmeden devam ederken, Japonya Merkez Bankası’ndan (BOJ) piyasaları sarsan tarihi bir hamle geldi. Artan ekonomik baskılar ve yükselen fiyatlar karşısında zırh kuşanmak isteyen banka, faiz oranını %1’den %1,25 seviyesine çıkardı. 1995 yılından bu yana görülen en yüksek orana ulaşılan bu karar, cuma günü piyasa beklentileri doğrultusunda hayata geçirildi.

Dünya genelinde merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi sürerken, BOJ’un bu hamlesi onlarca yıldır süren ultra gevşek para politikasının da sonuna gelindiğini net bir şekilde gözler önüne seriyor. Piyasa analistleri, Japonya’nın uzun süredir sürdürdüğü negatif ve düşük faiz politikasından vazgeçmesini, küresel finans sisteminde dengeleri değiştirecek kritik bir eşik olarak değerlendiriyor.

Enerji Krizi ve Küresel Enflasyon Baskısı

Faiz artış kararının arkasında yatan en büyük etkenlerin başında, Orta Doğu’daki çatışmalar ve enerji arzındaki aksaklıklar geliyor. Özellikle İran savaşı sebebiyle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizleri, küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarını tırmandırdı. Enerjide dışa bağımlı olan Japonya, bu tedarik krizlerinden en çok etkilenen ekonomilerin başında yer alıyor.

Benzer şekilde, uluslararası piyasalarda yaşanan bu maliyet şokları yalnızca Asya’yı değil, Avrupa’yı da derinden sarstı. Nitekim Orta Doğu Şoku Avro Bölgesi’nde Enflasyon Beklentilerini Tetikledi başlığıyla yayımlanan raporlar da enerji krizinin yayılımcı etkisini açıkça ortaya koyuyor. ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) gibi küresel devlerin de borçlanma maliyetlerini artırması, dünya genelinde sıkı para politikası dalgasını güçlendirdi.

Yen Para Birimini Koruma Operasyonu

Japonya’nın karşılaştığı bir diğer büyük meydan okuma ise ulusal para birimi yenin yaşadığı tarihi değer kaybı oldu. Düşük faiz oranları nedeniyle yatırımcılarca cazibesini yitiren yen, son yıllarda dolar karşısında son 40 yılın en düşük seviyelerini görmüştü. Ağustos ayında Tokyo ve Washington yönetimlerinin ortaklaşa gerçekleştirdiği döviz müdahalesi bile düşüşü kalıcı olarak durdurmaya yetmemişti.

Para politikasının sıkılaştırılması, yenin yatırımcılar için yeniden cazip hale gelmesini sağlayarak yerel para birimini güçlendirmeyi amaçlıyor. Yatırım şirketi eToro’dan piyasa analisti Lale Akoner, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Dünyanın son ultra ucuz para kaynaklarından biri artık ortadan kalkıyor” diyerek gelinen noktayı özetledi.

Enflasyon Hedefi ve Deflasyonun Sonu

Japonya’da enflasyon oranı uluslararası dev ekonomilere kıyasla hâlâ düşük sayılsa da, artan fiyatlar ülke halkı ve iş dünyası için alışılmadık bir durum. Yaklaşık otuz yıl boyunca deflasyonla (fiyatların düşmesiyle) mücadele eden ülke, son iki buçuk yıldır enflasyonu %2’lik hedef seviyeye sabitlemeye çalışıyor. Açıklanan son verilere göre çekirdek enflasyon ağustos ayında %1,7 olarak gerçekleşti.

Uzmanlar, BOJ’un faiz artışlarını kademeli olarak sürdürmesini beklerken, atılan bu adımların ülkenin küçülen iş gücü ve ekonomik kırılganlıkları karşısında nasıl bir sonuç doğuracağı önümüzdeki çeyreklerde netlik kazanacak.