Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Ulaşmak 171 Yıl Sürecek

Küresel ölçekte hak arayışları sürerken, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından paylaşılan veriler insanlık adına düşündürücü bir tabloyu gözler önüne seriyor. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve BM Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi (UN DESA) ortaklığıyla hazırlanan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği 2026 raporu, hak ettiği değere ve adalete ulaşmanın ne kadar zaman alacağını net bir şekilde ortaya koydu. Uzmanlar, dünyada kadınların güç sahibi olduğu senaryolarda yoksulluktan iklim krizine kadar her alanda iyileşme görüldüğünü vurgularken, mevcut gidişatın çok yavaş olduğunu belirtiyor.

Dünya genelinde atılan adımların yetersiz kalması, uluslararası arenada yeni stratejilerin belirlenmesini zorunlu kılıyor. Sadece sosyal haklar değil, ekonomik ve kültürel alanlarda da benzer krizler yaşanıyor. Örneğin, dünya genelinde dijitalleşme ve iş dünyasındaki dönüşümler hız kazanırken; tıpkı inşaat sektörü dijitalleşiyor haberlerindeki gibi geleneksel çalışma alanlarının da kökten değiştiği görülüyor. Ancak bu dönüşüm sürecinde kadınların iş gücüne katılımı ve yönetim kademelerindeki temsiliyeti istenen seviyenin oldukça gerisinde kalmaya devam ediyor.

Şiddet Vakaları ve Ekonomik Eşitsizlik Derinleşiyor

Raporda yer alan en sarsıcı verilerden biri de kadına yönelik şiddet istatistikleri oldu. Açıklanan rakamlara göre, yalnızca son bir yıl içerisinde 316 milyon kadın yakın partneri tarafından fiziksel veya cinsel şiddete uğradı. Bununla birlikte, finansal eşitsizlikler de derinleşmeye devam ediyor. Verisi temin edilebilen 83 ülkenin 66’sında kadın yöneticilerin, erkek meslektaşlarından daha düşük gelir elde ettiği tespit edildi.

Ekonomi bakanlıklarının dünya genelindeki liderlik oranlarına bakıldığında, bu koltukların yalnızca yüzde 19’unun kadınlar tarafından yönetildiği görülüyor. Benzer şekilde, geleceğin teknolojisi olarak kabul edilen yapay zeka alanındaki üst düzey yönetici pozisyonlarının yüzde 14’ünden azında kadınların yer alması, teknolojik dönüşümde de cinsiyet uçurumunun kapandığını değil, aksine derinleştiğini kanıtlıyor.

Kurumsal Mekanizmalar Zayıflıyor

Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak üzere kurulan kurumsal mekanizmaların yaklaşık üçte birinin yetkileri son iki yıl içerisinde zayıflatıldı. Yaklaşık dört birinin faaliyet bütçeleri kesintiye uğrarken, finansal kaynakların 2021 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemesi hak savunucularını endişelendiriyor. Bu durum, özellikle kadın hakları örgütlerinin sahadaki çalışmalarını sürdürmesini imkansız hale getiren büyük bir kriz dalgası yaratıyor.

Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen küresel krizler yalnızca sosyal ve ekonomik alanla sınırlı kalmıyor. Tıpkı Kuzey Kore’nin nükleer testleri gibi doğanın dengesini sarsan jeopolitik ve çevresel faktörler de en çok kadınları ve kız çocuklarını vuruyor. Yaklaşık 2,9 milyar kadın ve kız çocuğu, iklim değişikliği ve doğal afetlerin yıkıcı etkilerine karşı son derece yüksek riskli bölgelerde yaşam mücadelesi veriyor.