⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 454
🕐 Son Güncelleme: 19.09.2026 14:59
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Kars’ın Kağızman ilçesine bağlı Camuşlu köyünde, geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan 100’ün üzerinde kaya resmi keşfedildi.
- Paleolitik Çağ ve sonrasıyla ilişkilendirilen resimlerde dağ keçisi, geyik gibi hayvan figürleri yer alıyor.
- Bölgedeki bu tarihi bulgular, Kafkaslar’dan Anadolu’ya geçiş güzergahındaki erken dönem insan yaşamına ve inançlarına ışık tutuyor.
Kafkaslar ve Anadolu’nun en önemli geçiş güzergahlarından biri olan Kars, tarihin tozlu sayfalarını aralamaya devam ediyor. Bölgede yürütülen uzun soluklu akademik çalışmalar neticesinde, geçmişi binlerce yıl öncesine uzanan eşsiz kaya resimleri gün yüzüne çıkarıldı. Bu heyecan verici keşif, Anadolu’nun erken dönem kültürleri ve ilk insanların yaşam tarzı hakkında bilinenleri zenginleştiriyor.
Kağızman’da Tarihe Işık Tutan Keşif
Kars’ın Kağızman ilçesine bağlı Camuşlu köyü sınırları içerisinde yer alan kaya resimleri, sayıları 100’ü aşan figürleriyle dikkat çekiyor. Sarp kayalıkların üzerine ustalıkla işlenen bu eserlerde ağırlıklı olarak dağ keçisi, geyik ve benzeri yaban hayvanı motifleri bulunuyor. Uzun yıllar süren titiz araştırmalar sonucunda bilim dünyasına kazandırılan bu eserler, adeta açık hava müzesi niteliği taşıyor.
Bölgede gerçekleştirilen bilimsel kazı ve yüzey araştırmaları yıllar içinde farklı akademisyenlerin başkanlığında yürütüldü. Çalışmaların ilk etabına 1999’dan 2012’ye kadar Prof. Dr. Alpaslan Ceylan başkanlık ederken, 2012’den 2022’ye kadar olan süreçte ise bayrağı Prof. Dr. Akın Bingöl devraldı.
“Biz Buradaydık” Mesajı: Konar Göçerlerin İzleri
Kafkas Üniversitesi Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Karageçi, keşfedilen kaya resimlerinin tarihsel önemine dikkat çekti. Kars’ın, Kafkaslar’dan Anadolu’ya açılan en kritik giriş kapılarından biri olduğunu vurgulayan Karageçi, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Kaya resimleri, dönemin insanlarının yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Bunlar özellikle konar göçer grupların doğayla ilişkilerini, korkularını, inançlarını kayaya nakşettikleri resimlerdir. Binlerce yıl özellikle de yazının olmadığı dönemlerde, insanlar ‘Biz buradaydık ve burada yaşadık’ mesajını kendi tarihlerini resimlerle kayalara nakşederek ortaya koymuşlardır.”
Çizim ve Kazıma Tekniği Kullanıldı
Uzmanlar, söz konusu kaya resimlerinin Paleolitik Çağ ve takip eden dönemlerle doğrudan ilişkilendirildiğini belirtiyor. Yapım teknikleri açısından incelendiğinde, dönemin insanlarının son derece ibretlik bir sabırla çalıştığı görülüyor. Doç. Dr. Karageçi, yapım tekniği hakkında, “Özellikle Kars’ta çizim ve kazıma tekniğinin ön planda olduğunu görmekteyiz. Bunları da bir çakmak taşını alarak kayaların pürüzsüz yüzeylerini kazıyarak, sabırla çizerek bu resimleri nakşetmişlerdir” dedi.
Öte yandan, Türkiye genelinde arkeolojik çalışmalar hız kesmeden devam ederken; uluslararası arenada ve ekonomide yaşanan gelişmeler de yakından takip ediliyor. Örneğin, Fransa’nın kamu borcu 31 yılın zirvesine ulaştı! haberi küresel ekonomideki dalgalanmaları gözler önüne sererken, diplomasi ve dış politika alanındaki gelişmeler de aralıksız olarak Zelenskiy’den stratejik hamle: Yeni uzun menzilli operasyonlar onaylandı! başlığıyla dünya gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Ancak tüm bu küresel gündemin yanı sıra Kars’ta bulunan bu binlerce yıllık miras, yerel arkeolojinin ve Anadolu’nun köklü geçmişinin ne denli zengin olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.



