Uganda Ordusu Türkiye ile Askeri İş Birliğini Askıya Aldı

Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), beklenmedik bir kararla Türkiye Cumhuriyeti ile sürdürülen savunma ve askeri iş birliği faaliyetlerinin süresiz olarak askıya alındığını duyurdu. Sözcü Chris Magezi tarafından yapılan açıklamada, kararın “karşılıklı savunma ve askeri iş birliğine ilişkin çözülmemiş meseleler” giderilene kadar yürürlükte kalacağı belirtildi.

Diplomatik Gerilimin Perde Arkası: İade Krizi

İki ülke arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden olan temel faktörlerden birinin, Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin muhaliflerinden olan siyasi yorumcu Fred Lumbuye’nin Türkiye’den iade talebi olduğu biliniyor. Lumbuye hakkında şiddete teşvik ve yanlış bilgi yayma gibi 15 ayrı suçlama bulunuyor. Uganda makamları, aylardır süren iade sürecinden beklediği sonucu alamayınca bu sert diplomatik hamleyi gerçekleştirmiş görünüyor.

Bu gelişme, uluslararası arenada dikkatle izlenirken, NATO Zirvesi operasyonlarında tutuklananlar gibi küresel güvenlik gündemini etkileyen diğer meselelerle birlikte değerlendiriliyor. Uganda tarafı Lumbuye ismini resmi açıklamada doğrudan zikretmese de, Genelkurmay Başkanı Muhoozi Kainerugaba’nın konuya dair X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımlar, sürecin merkezinde bu talebin olduğunu doğruluyor.

Kainerugaba’nın Sıra Dışı Talepleri ve İlişkiler

Uganda’nın fiili lideri olarak görülen ve Devlet Başkanı Museveni’nin halefi olarak işaret edilen Muhoozi Kainerugaba, son dönemde Türkiye ile kurduğu alışılmadık diplomatik üslupla gündeme gelmişti. Kainerugaba, geçtiğimiz nisan ayında Türkiye’den 1 milyar dolar tutarında “güvenlik temettüsü” talep etmiş, hatta Türkiye’nin “en güzel kadınıyla” evlenmek istediğini belirten sıra dışı açıklamalarda bulunmuştu. Bu tür açıklamalar, Mahmut Özer’den ‘kötülüğün sıradanlığı’ analizi gibi entelektüel tartışmaların aksine, iki ülke arasındaki profesyonel diplomatik zemini zorlayan magazinel bir boyuta da taşınmıştı.

Öte yandan, dış politika uzmanları bu durumu sadece bir iade krizine bağlamanın eksik olacağını savunuyor. Bölgesel güç dengeleri ve güvenlik stratejileri, Suriye’de korkunç bilanço gibi Ortadoğu ve Afrika’daki çatışma alanlarının yarattığı belirsizliklerle de doğrudan bağlantılı. Uganda ordusu, bu kararla Ankara üzerinde baskı oluşturmayı amaçlıyor olsa da, Dışişleri Bakanlığı’ndan henüz resmi bir yanıt gelmemiş olması, Ankara’nın süreci sessizlikle yönetmeyi tercih ettiğini gösteriyor.

İlerleyen günlerde Türkiye’nin atacağı adımlar ve Uganda tarafının “çözülmemiş meseleler” olarak nitelediği konuların detayları, bölgedeki askeri iş birliği haritasının yeniden şekillenip şekillenmeyeceğini belirleyecek.