Ateşkes Var Barış Yok: Gazze’de İhlallerin Gölgesinde Dünya Barış Günü

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 2001 yılında ilan edilen ve her yıl 21 Eylül tarihinde kutlanan Dünya Barış Günü, bu yıl küresel çapta “Barışa yatırım yapın – Herkes için, her yerde, her gün” temasıyla idrak ediliyor. Ancak dünya genelinde yaşanan jeopolitik gerilimler, özellikle Gazze Şeridi’ndeki insani kriz, barışın tesisi konusundaki umutları zayıflatıyor.

Ateşkes Mutabakatları Neden Kalıcı Barışa Dönüşmüyor?

Ekim 2023’ten bu yana İsrail ve Hamas arasında yürütülen diplomatik süreçlerde üç farklı ateşkes mutabakatı sağlandı. İlk olarak 24 Kasım 2023’te yürürlüğe giren ve Mısır, ABD ile Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleşen “insani ara”, esir takasları ile sınırlı kalsa da kısa sürede sona erdi. Ardından 19 Ocak 2025’te devreye giren ikinci ateşkes, 1700’den fazla Filistinli esirin serbest bırakılmasıyla bir umut ışığı yaksa da, İsrail’in 2 Mart 2025’te insani yardımları kesmesi ve 18 Mart’ta saldırıları yeniden başlatmasıyla süreç tamamen çöktü.

Dünya üzerindeki bu tür karmaşık krizler bazen Türk Hava Savunma Sistemleri gibi askeri caydırıcılıkların ön plana çıktığı savunma stratejilerini de beraberinde getiriyor. Ancak barış, yalnızca askeri dengeyle değil, sürdürülebilir diplomatik iradeyle mümkün olabiliyor.

İhlallerin Bilançosu: 318 Günde 4 Bin 379 İhlal

Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu ve tarafların onayladığı yeni ateşkes planı, kağıt üzerinde bir umut teşkil etse de sahadaki gerçekler çok daha acı. Gazze hükümetinin medya ofisi tarafından 24 Ağustos 2026 tarihinde paylaşılan veriler, anlaşmanın kağıt üzerinde kaldığını kanıtlar nitelikte. İsrail ordusunun, ateşkesin yürürlüğe girdiği günden itibaren 318 günlük sürede anlaşmayı tam 4 bin 379 kez ihlal ettiği rapor edildi.

Bu süreçte yaşanan ekonomik ve sosyal sarsıntılar, tıpkı sosyal medyada borsa manipülasyonuna operasyon haberlerinde olduğu gibi, denetimsizliğin ve kural tanımazlığın toplum üzerinde yarattığı derin güvensizliği yansıtıyor. Uluslararası toplum, ateşkeslerin sadece “silahların susması” değil, “barışın inşası” anlamına gelmesi gerektiğini vurguluyor.

Barışa Yatırım Yapmak Mümkün mü?

BM’nin bu yılki “Barışa yatırım yapın” çağrısı, sadece savaş bölgelerini değil, küresel ekonomik ve insani kaynakların silahlanma yerine kalkınmaya harcanmasını hedefliyor. Ancak Gazze’de olduğu gibi, tarafların birbirine olan güvenini yitirdiği ve ateşkeslerin yalnızca yeni bir saldırı hazırlığı için “soluklanma” alanı olarak kullanıldığı süreçlerde, barış sadece bir temenniden ibaret kalmaya devam ediyor.

Dünya, bugün bir kez daha “ateşkes var ama barış yok” gerçeğiyle yüzleşiyor. Silahlar susmadığı sürece, hiçbir ateşkes metni, yıkılan şehirlerin ve kaybedilen hayatların telafisi olamıyor.