Sayıştay’dan AFAD Raporu: Mevzuata Aykırı Ödenek Aktarımı Tespit Edildi

Türkiye’nin afet yönetimi konusundaki en kritik kurumu olan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Sayıştay’ın 2025 Yılı Denetim Raporu’ndaki dikkat çekici bulgularla gündeme geldi. Yayımlanan rapora göre, kurumun 2025 yılı nihai bütçe ödeneği 243 milyar 119 milyon 510 bin 869 lira olarak gerçekleşirken, bu tutarın 242 milyar 922 milyon 640 bin 569 lirası harcandı. Yıl sonu itibarıyla bütçe gerçekleşme oranı yüzde 99,92 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaşırken, harcama kalemlerindeki muhasebe ve mevzuat uyumsuzlukları raporun ana eksenini oluşturdu.

TOKİ ve Emlak Konut Aktarımlarında Usul Hatası

Sayıştay denetçileri tarafından yapılan incelemelerde, kurumun mali işlemlerine dair iki temel bulguya ulaşıldı. Bunların ilki, afet konutlarının yapım işleri için TOKİ ve Emlak Konut GYO’ya aktarılan tutarlarla ilgili oldu. Raporda, söz konusu kurumlarına aktarılan tutarların takip edilmeden doğrudan giderleştirildiği ve bunun da hesaplarda hataya yol açtığı ifade edildi. Öte yandan, hak sahibi afetzedelere teslim edilmek üzere inşa ettirilen konutların geçici kabul işlemleri tamamlanmasına rağmen ilgili varlık hesaplarında izlenmediği tespit edildi. Benzer şekilde, yurt genelindeki bazı idari gelişmeler ve operasyonel süreçler yakından takip edilirken, örneğin Ankara’da uyuşturucu ve fuhuş operasyonunda 4. dalga: 16 gözaltı gibi kamu güvenliğini ilgilendiren diğer operasyonel gündemler de kamunun farklı kademelerinde titizlikle yürütülmektedir.

Mali Tablolar Gerçeği Yansıtma Konusunda Eleştirildi

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşleri doğrultusunda şekillendirilen raporda, mevzuat gereği yapımı süren yatırımların geçici kabulün ardından maddi duran varlık hesabına aktarılması gerektiğinin altı çizildi. Hak sahibi afetzedelere dağıtılacak konutların peyderpey teslim edilmesine rağmen bilançoya yansıtılmamasının, mali tabloların doğru ve gerçek bilgi üretmesini engellediği vurgulandı. Sayıştay, bu durumun ivedilikle düzeltilmesi ve ödeneklerin amacına uygun hesaplarda takip edilmesi gerektiğini belirtti.

İller Bankası’na (İLBANK) Mevzuata Aykırı Ödenek Aktarımı

Raporda yer alan bir diğer önemli usulsüzlük ise Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürlüğü ile Afetlere Müdahale Genel Müdürlüğü’nün bütçeleriyle ilgili oldu. Bu genel müdürlükler tarafından yürütülen projeler için ayrılan ödeneklerin, mevzuata uygun olmamasına rağmen yapılan protokoller kapsamında İller Bankası A.Ş.’ye (İLBANK) aktarıldığı saptandı. Konuyla ilgili benzer ekonomik ve idari denetim tartışmaları sürerken, ülkede İŞKUR gençlik programı başvuruları başladı mı? 2026-2027 şartları gibi istihdam odaklı gelişmeler de vatandaşların yakın takibindedir. Sayıştay raporunda, projelerin hakediş ödemelerinin bu aktarımlar üzerinden yapılmasının bütçe sınıflandırmalarına aykırılık teşkil ettiği net bir şekilde ifade edildi.