Pezeşkiyan’dan Mekke Anlaşması Yorumu: Olumlu Adım

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna gerçekleştirdiği özel röportajda dış politika, ABD ile yürütülen nükleer müzakereler, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve bölgesel iş birliği konularında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Bölgedeki diplomatik ve askeri dengeleri sarsabilecek gelişmeleri değerlendiren Pezeşkiyan, İslam dünyasının kendi içinde birlik oluşturmasının elzem olduğuna dikkat çekti.

Mekke Savunma Anlaşması’na Tahran’dan Destek

Röportajın en dikkat çekici kısımlarından biri, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında hayata geçirilen Mekke Savunma Anlaşması oldu. Anlaşmanın İran’a karşı olup olmadığına yönelik soruları yanıtlayan Pezeşkiyan, bu hamlenin bölgesel çatışmaları körüklemek aksine, İslam ülkelerinin yan yana gelmesi adına tarihi bir fırsat barındırdığını ifade etti. Pezeşkiyan, “Bu adım, kavga etmek yerine Müslümanların yan yana oturması ve İslami birliği gerçekleştirmesi yönünde atılmış olumlu bir adımdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, küresel ve bölgesel gelişmeler sadece dış politikayı değil, zaman zaman iç politikadaki sert tartışmaları da gölgede bırakabiliyor. Benzer şekilde, Türkiye iç siyasetinde yaşanan Bahçeli’den Tarihi Adım: Husumetli Sarallar ve Şahinler Bir Arada başlıklı gelişme de kamuoyunda geniş yankı uyandırmış ve uzlaşı kültürünün farklı mecralardaki yansımalarını gündeme taşımıştı.

“ABD ile Müzakerelere Güvenmiyoruz”

ABD ile yürütülen müzakere süreçlerine de değinen İran Cumhurbaşkanı, Washington yönetimine karşı duydukları derin güvensizliği net bir dille vurguladı. Amerikan tarafının tutumunu eleştiren Pezeşkiyan, “Amerikan tarafına güvenimiz yok ve hangi temelde bir anlaşmaya varılabileceğini bilmiyoruz.” diyerek İran’ın sunduğu son öneriye Washington’ın net bir yanıt vermesini beklediklerini dile getirdi. Arabulucu ülkeler olan Katar ve Pakistan’ın mesajları ilettiğini hatırlatan Pezeşkiyan, sürecin haziran ayındaki mutabakat zaptı çerçevesinde ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.

Ekonomik ve mali alanlarda yaşanan regülasyonlar ve krizler de tıpkı uluslararası diplomasi gibi ülkelerin kaderini etkiliyor. Tıpkı ekonomi dünyasında sarsıntı yaratan Bakan Şimşek’ten Fon Krizi Zirvesi: 18 Milyar Dolarlık Tasfiye sürecinde olduğu gibi, devletler arası ilişkilerde de güven tesis edilmeden kalıcı bir istikrar sağlanması oldukça zor görünmektedir.

Hürmüz Boğazı ve Bölgesel Güvenlik Vurgusu

Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasından Tahran’ın sorumlu tutulduğu suçlamaları reddeden İran lideri, bu durumun ülkesine yönelik ambargo ve kısıtlamalara verilen doğal bir refleks olduğunu savundu. Savaşın sona ermesi ve müzakerelerin başarıyla sonuçlanması durumunda boğazın ticari gemilerin geçişine yeniden açılabileceğini belirtti. Ayrıca, bölge dışı aktörlerin varlığını eleştiren Pezeşkiyan, “Bölgesel bir polise ihtiyacımız yok” diyerek güvenliğin ancak bölge ülkelerinin kendi aralarındaki iş birliğiyle tesis edilebileceğini kaydetti.