⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 451
🕐 Son Güncelleme: 28.09.2026 12:51
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- ABD yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik yeni ve kapsamlı finansal yaptırım hazırlıkları uluslararası kamuoyunda endişe yarattı.
- Eski İnsan Hakları İzleme Örgütü Direktörü Kenneth Roth ve Uluslararası Ceza Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Sergey Vasiliev, AB’nin mevcut tutumunun yetersiz olduğunu vurguladı.
- Uzmanlar, Avrupa Birliği’nin UCM personelini ve kurumunu korumak için acilen “Engelleme Mevzuatı”nı devreye sokması gerektiğini belirtti.
Washington yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik küresel finans sistemine erişimi kısıtlayabilecek kapsamlı yaptırımlar hazırladığına dair haberler, uluslararası hukukun geleceği açısından yeni bir krizin fitilini ateşledi. ABD’nin bu hamleleri, daha önce Google Haritalar Gazze’deki Yıkımı Belgeledi: Şehirler Yok Oldu! haberlerinde de geniş yankı bulan küresel adalet mekanizmalarının işleyişini doğrudan tehdit ediyor. Yaşanan bu gelişmelerin ardından Avrupa Birliği’nin (AB) önceki ve olası yeni yaptırımlara karşı takındığı tavır, insan hakları savunucuları ve hukukçular tarafından sert bir şekilde masaya yatırıldı.
Uluslararası Hukuk ve Roma Statüsü İhlal Ediliyor
Konu hakkındaki değerlendirmelerde bulunan Eski İnsan Hakları İzleme Örgütü Direktörü ve Princeton Üniversitesi Misafir Profesörü Kenneth Roth, ABD’nin UCM’yi hedef alan hamlelerinin Roma Statüsü’nün 70. maddesini açıkça ihlal ettiğini belirtti. Roth, bu yaptırımların temel amacının savaş suçu işleyen ABD personeli ve müttefikleri için güvenli bir alan yaratmak olduğunu ifade etti.
Roth, mahkemenin ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu adaletin tesisini engelleme suçundan yargılama yetkisine sahip olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu: “Mahkeme bu konuda tam bir yargı yetkisine sahiptir. Zira söz konusu yaptırımlar, özellikle Filistin-Gazze bağlamında mahkemenin yargı yetkisinin halihazırda tesis edilmiş olduğu davalarla doğrudan ilişkilidir.”
AB’nin Tutumu “Hayal Kırıklığı” Yaratıyor
Avrupa Birliği’nin yaptırımlara karşı izlediği politikanın tam anlamıyla bir hayal kırıklığı olduğunu dile getiren Roth, Birliğin elindeki en önemli kozlardan biri olan Engelleme Mevzuatı‘nın işletilmesi gerektiğinin altını çizdi. Avrupa ülkelerinin şimdiye kadar Hollanda bankalarının ticari kaygılarına ve olası ABD misillemelerine boyun eğdiğini belirten Roth, bu yaklaşımın uluslararası adaleti ikinci plana ittiğini kaydetti.
Öte yandan, Hollanda Açık Üniversitesinden Uluslararası Ceza Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Sergey Vasiliev de benzerluk gösteren eleştirilerde bulundu. AB’nin 1993 Maastricht Antlaşması gereğince dış politikasını uluslararası hukuk ilkelerine saygı çerçevesinde yürütmek zorunda olduğunu hatırlatan Vasiliev, UCM ile imzalanan anlaşmaların da somut bir desteği zorunlu kıldığını ifade etti.
Mahkeme Bağımsızlığı Hedef Alınıyor
Vasiliev, ABD’nin Roma Statüsü’ne taraf olmamasının Washington’a UCM’yi zayıflatmak adına sınırsız bir hareket alanı tanımadığını vurguladı. Benzer küresel krizlerin yanı sıra dünyada teknolojik ve jeopolitik gelişmeler hız kesmeden devam ederken; örneğin SpaceX Tarihi Görev: Starship İlk Kez Yörüngeye Yerleşiyor! gibi devrim niteliğindeki adımlar atılırken, uluslararası adalet sisteminin siyasi baskılarla kuşatılması uluslararası toplumun ortak endişesi olmaya devam ediyor.
Uzmanlar, AB yetkililerinin zayıf ve basmakalıp açıklamalarla yetinmemesi gerektiğini, ABD’nin yargı bağımsızlığına yönelen bu hukuk dışı müdahalelerine karşı çok daha kararlı ve somut adımlar atılması şart olduğunu yineliyor.
