Doğu Akdeniz’de Ankara’nın Duruşu Sonuç Verdi: Atina Geri Adım Attı!

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de egemenlik haklarını koruma konusundaki tavizsiz tutumu ve hukuki adımları, bölgedeki dengeleri bir kez daha değiştirdi. Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail elektrik şebekelerini deniz altından birbirine bağlaması hedeflenen 1.9 milyar avro bütçeli Great Sea Interconnector (GSI) projesinde, Ankara’nın kararlı duruşu sonrası zorunlu güzergah değişikliğine gidiliyor.

Doğu Akdeniz’de Türk kıta sahanlığını ve ilan edilen deniz yetki alanlarını yok sayarak hayata geçirilmeye çalışılan dev enerji nakil hattı, Türkiye’nin kararlı diplomasisi ve askeri uyarılarıyla karşılaştı. Projenin ana yürütücüsü konumundaki Atina yönetimi ile stratejik ortağı Fransa, Türk deniz yetki alanlarını ihlal etmeyecek yeni bir rota üzerinde çalışmak zorunda kaldı.

Ankara’dan Net Mesaj: “İzinsiz Faaliyete Geçit Yok”

Söz konusu rota değişikliği kararı, Milli Savunma Bakanlığı’nın (MSB) Doğu Akdeniz’deki faaliyetlere ilişkin yaptığı net uyarının ardından şekillendi. MSB tarafından yapılan açıklamada; Türkiye’nin kıta sahanlığında gerçekleştirilecek her türlü kablo veya boru döşeme faaliyetinin önceden Ankara ile koordine edilmesi gerektiği altı çizilerek hatırlatılmıştı. “Ülkemizin hak ve menfaatlerini göz ardı eden hiçbir izinsiz faaliyete müsaade edilmeyecektir” mesajı, diplomatik kanallarda karşılık buldu.

Bölgede artan jeopolitik gerilimler, yatırımcılar ve bölge ülkeleri açısından yüksek maliyet risklerini de beraberinde getiriyor. Nitekim son dönemde küresel ekonomilerdeki yeni adımlar ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, büyük ölçekli altyapı projelerinde hukuki güvencenin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Fethiye-Kaş Milli Deniz Parkı Dengeleri Değiştirdi

Atina ve Paris’in teknik ekipleri, Türkiye’nin 15 Ağustos’ta Meis Adası’nın güneyinde ilan ettiği Fethiye-Kaş Milli Deniz Parkı alanlarını dikkate alarak “hafif bir yeniden tasarım” kararı aldı. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, projenin ilk planlanan rotası Türk yetki alanlarıyla doğrudan çakışıyordu. Ancak Ankara’nın sadece basit bir bildirimi yeterli bulmayacağını ve onay verilmeyen alanlarda çalışmaya izin vermeyeceğini açıkça beyan etmesi, ortakları geri adım atmak zorunda bıraktı.

Yunanistan ve Fransa’nın, Türkiye’nin bölgedeki tüm faaliyetleri tamamen durdurma yetkisini hukuki yollardan kullanmasını engellemek adına kablo güzergahını daha güneye çekmeyi tartıştığı belirtiliyor. Öte yandan küresel çapta yaşanan bütçe krizleri ve yatırımların finansman zorlukları, projenin esnekliğini sınırlandırıyor. Dünya genelinde yaşanan finansal baskılar ve döviz kurlarındaki hareketlilik gibi faktörler göz önüne alındığında, 1.9 milyar avroluk bu projenin duraklaması maliyetleri daha da artırıyor.

1.208 Kilometrelik Akdeniz Hattı

Toplam 1.208 kilometrelik deniz altı kablo hattından oluşan Great Sea Interconnector projesi, üç ülke arasında yüksek gerilimli ve kesintisiz elektrik transferi sağlamayı amaçlıyor. Ancak Doğu Akdeniz’deki uluslararası hukuk kuralları gereği, kıta sahanlığı üzerinden geçecek projelerde kıyı devletinin açık rızası aranıyor.

Siyasi ve askeri analistler, yaşanan son gelişmelerin Türkiye’nin Mavi Vatan doktrini çerçevesindeki kararlılığını bir kez daha gösterdiğine dikkat çekiyor. Bölgesel denklemde Türkiye’yi bypass etmeye çalışan girişimlerin başarısızlığa mahkum olduğu, son rota revizyonu kararıyla net bir şekilde ortaya çıkmış durumda.