Yabancılara Farklı Nikah Ücreti Uygulayan Çanakkale Belediyesi’ne Ceza

Türkiye’de yerel yönetimlerin hizmet bedelleri konusunda aldığı kararlar sık sık tartışma konusu olurken, Çanakkale Belediyesi’nin yabancı uyruklu vatandaşlara yönelik uyguladığı “farklı nikah tarifesi” yargıdan döndü. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), belediyenin uyguladığı ücret politikasının ayrımcılık teşkil ettiğine karar vererek kurumu ağır bir idari para cezasıyla karşı karşıya bıraktı.

Fahiş Fiyat Farkı Ayrımcılık Olarak Kayıt Altına Alındı

Çanakkale Belediyesi, Türk vatandaşları için nikah ücretini 2 bin 500 lira olarak belirlemişken, yabancı uyruklu bireyler için bu bedeli 25 bin liraya kadar çıkarmıştı. Aradaki on katlık fark, sosyal medyada ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Konunun gündeme gelmesinin ardından TİHEK, durumu 2024 yılında re’sen incelemeye aldı.

Belediye yönetimi, savunmasında yabancıların evlilik işlemlerinin konsolosluk, elçilik ve valilik gibi makamlarla yürütülen yazışmalar nedeniyle daha fazla personel ve idari kaynak gerektirdiğini öne sürdü. Ayrıca, ücretsiz hizmet döneminde yaşanan yoğunluğun, yerel halkın işlemlerini aksattığını belirterek tarifedeki artışın bir “dengeleme” aracı olduğunu iddia etti. Ancak kurum, bu savunmayı yeterli bulmadı.

TİHEK’ten Net Karar: Somut Veri Yok

TİHEK tarafından yapılan incelemede, belediyenin sunduğu gerekçelerin, uygulanan yüksek ücret farkını haklı çıkaracak somut verilerle desteklenemediği vurgulandı. Kurum, hizmet maliyetlerindeki artışın bu denli yüksek bir fiyat farkını açıklayamayacağını belirterek, uygulamanın “ayrımcılık yasağını ihlal ettiği” hükmüne vardı. Bu karar, Meta’ya 40 milyar dolarlık ceza şoku gibi kurumların hukuki sorumluluklarını hatırlatan emsal bir gelişme olarak kayıtlara geçti.

Yerel Yönetimlerde “Farklı Tarife” Tartışması Büyüyor

Çanakkale Belediyesi’ne kesilen 256 bin 357 liralık üst sınırdan ceza, benzer uygulamaları olan diğer belediyeler için de bir uyarı niteliği taşıyor. Özellikle Bolu gibi şehirlerde de gündeme gelen yabancılara yönelik yüksek hizmet bedelleri, hukuki düzlemde tartışılmaya devam ediyor.

Öte yandan, belediye hizmetlerinin verimliliği ve maliyet yönetimi, tıpkı SGK’dan sağlıkta büyük revizyon süreçlerinde olduğu gibi, vatandaşların yaşam standartlarını doğrudan etkileyen kritik başlıklar arasında yer alıyor. Çanakkale Belediyesi’nin, TİHEK’in bu kararı sonrası tarife değişikliğine gidip gitmeyeceği ise merak konusu.

Hukukçular, yerel yönetimlerin kamu hizmeti sunarken “eşitlik ilkesi” çerçevesinde hareket etmesi gerektiğini, maliyet odaklı gerekçelerin dahi yasaların sunduğu sınırlar içerisinde kalmak zorunda olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki günlerde bu kararın, Türkiye genelindeki benzer belediye uygulamaları üzerinde nasıl bir domino etkisi yaratacağı yakından takip edilecek.