⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 338
🕐 Son Güncelleme: 03.10.2026 11:23
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Ekonomist Mahfi Eğilmez, finansal krizlerin kökenini anlamak için geleneksel ekonomi kitapları yerine mitolojik öykülerin daha öğretici olabileceğini vurguladı.
- İkarus efsanesini finansal piyasalara uyarlayan Eğilmez, yatırımcıların aşırı güven ve risk algısındaki bozulma nedeniyle büyük kayıplar yaşadığını belirtti.
- Analiz, piyasalardaki “risk almanın artık risk olarak görülmediği” yanılsamasının, sistemik çöküşleri hazırlayan en temel faktör olduğunu ortaya koyuyor.
Ünlü ekonomist Mahfi Eğilmez, kaleme aldığı son değerlendirmesinde finansal piyasaların işleyişini anlamak için alışılmışın dışında bir yöntem önerdi. Eğilmez, karmaşık finansal krizlerin mekanizmasını çözmek için ekonomi teorilerinin ötesine geçerek mitolojik öykülerin derinliğinden faydalanılması gerektiğini savunuyor.
İkarus Efsanesi ve Finansal Piyasalar
Eğilmez, analizini Daidalos ve oğlu İkarus’un Girit’ten kaçış hikayesi üzerinden temellendiriyor. Balmumu ve kuş tüylerinden yaptığı kanatlarla uçan İkarus’un, babasının “çok yükselme” uyarısını dikkate almayıp güneşe yaklaşmasıyla kanatlarının erimesi, finans dünyasındaki aşırı risk iştahı için mükemmel bir metafor oluşturuyor.
Finansal piyasaların yükseliş dönemlerinde yatırımcıların tıpkı İkarus gibi “uçmanın heyecanıyla” uyarılara kulak tıkadığını belirten Eğilmez, getiriler arttıkça risk algısının köreldiğini ifade ediyor. Bu durum, piyasalarda sadece bir getiri arayışı değil, aynı zamanda tehlikeli bir sistemik risk birikimine yol açıyor.
Risk Algısı Neden Kaybolur?
Ekonomist, piyasalardaki asıl sorunun alınan riskin kendisi değil, bu riskin artık “risk” olarak tanımlanmaması olduğunu belirtiyor. Yatırımcıların denetim mekanizmalarına olan körü körüne güveni, finansal sistemin en savunmasız olduğu anı yaratıyor. Tıpkı fon soruşturmasında yaşanan büyük operasyon süreçlerinde olduğu gibi, denetimin yetersiz kaldığı veya güvenin istismar edildiği ortamlarda büyük krizlerin kapısı aralanıyor.
Piyasalardaki bu “İkarus etkisi”, tıpkı yeni BDDK düzenlemeleri ile kontrol altına alınmaya çalışılan kredi piyasaları gibi, regülasyonların önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Ancak Eğilmez’e göre, en iyi regülasyon bile yatırımcının kendi risk algısını yönetemediği durumlarda yetersiz kalabilir.
Sonuç: Güneşin Sıcağına Yaklaşırken
Mahfi Eğilmez, yatırımcıları ve piyasa oyuncularını, “balmumunun eriyeceği” o kritik noktayı öngörmeye çağırıyor. Finansal sistemlerde karmaşıklığın artması, yanlış teşviklerin çoğalması ve aşırı özgüven, krizleri kaçınılmaz kılan faktörler olarak öne çıkıyor. Ekonomi dünyası, tabelaların sürekli değiştiği bir ortamda, rasyonel kararlar alabilmek için geçmişin mitlerinden ders çıkarmak zorunda.
