Eli Cohen’in Yakalanma Süreci 61 Yıl Sonra Ortaya Çıktı

Orta Doğu istihbarat tarihinin en bilinen olaylarından biri olan İsrailli casus Eli Cohen’in deşifre edilip yakalanma süreci, aradan geçen 61 yılın ardından ilk kez bu kadar detaylı bir şekilde gün yüzüne çıktı. Suriye ordusunda görev yaparken Cohen’in yakalanmasında kritik bir rol üstlenen gizli birimin kurucusu ve emekli subay Said Caviş, operasyonun arkasındaki tüm bilinmeyenleri tarihe not düşercesine anlattı.

Bölgesel gelişmelerin ve istihbarat savaşlarının hız kesmediği bir dönemde, tıpkı İsrail’den Suriye sınırında Sufa 53 hamlesi gibi stratejik hamlelerin konuşulduğu günlerde, bu tarihi ifşaatlar büyük bir yankı uyandırdı. Beş bölüm halinde yayımlanan kapsamlı bir röportaj serisinde, operasyonun yabancı güçlerin desteğiyle değil, tamamen yerel imkanlarla yapıldığı vurgulandı.

“Operasyonu Tamamen Kendi Birimimiz Yürüttü”

Emekli subay Said Caviş, Eli Cohen’in yakalanma sürecinde Sovyet istihbaratı veya Hindistan Büyükelçiliği gibi dış aktörlerin iddia edildiği gibi bir rol oynamadığının altını çizdi. Operasyonun tamamen kendi kurduğu “134 Numaralı Telsiz Gizli Servisi” tarafından gerçekleştirildiğini belirten Caviş, Cohen’in Ebu Rummane’deki dairesinde hemen tutuklanmak yerine 6 gün boyunca kontrol altında tutulduğunu ifade etti.

Bu süreçte şifrelerin çözülmesi amacıyla Beyrut’tan özel materyallerin getirildiğini söyleyen Caviş, Cohen ile son derece soğukkanlı bir şekilde vakit geçirdiklerini, hatta tedbir amaçlı onu bir restorana bile götürdüklerini dile getirdi.

Fatiha Suresi Detayı ve Devlet Başkanının Sorgusu

Altıncı günün sonunda Eli Cohen, dönemin Suriye Devlet Başkanı Emin Hafız tarafından sorgulandı. Casusun Yahudi olduğunun anlaşılmasında ise dini bilgisi, özellikle de Fatiha Suresi’ni okuyamaması kilit rol oynadı. Hafız’ın Halep şivesiyle yönelttiği sorulara Arap olduğunu iddia ederek yanıt veren Cohen, Fatiha’yı okurken hata yapınca ele verildi.

Devlet Başkanı Emin Hafız’ın bu hatanın ardından yanındakilere dönerek “Bu bir Yahudi” dediğini belirten Caviş, o anların istihbarat tarihindeki kırılma noktası olduğunu kaydetti.

İdam Kararına Karşı Çıktığı İçin Hapse Atıldı

Caviş, Cohen’in hemen idam edilmesi yerine hayatta tutulmasının ilerleyen süreçte olası bir takas veya istihbarat alışverişi için çok daha değerli olacağını savundu. Bu görüşü nedeniyle dönemin yönetiminden tepki alan ve bazı kişilerin Cohen’in ölümünde şüpheli çıkarları olabileceğini dile getiren Caviş, bu itirazları sebebiyle 89 gün hapis cezasına çarptırıldığını açıkladı.

İdamından önceki gece hapishanede Cohen ile iki saat baş başa görüştüğünü belirten emekli subay, Cohen’in kendisine ağlayarak “Beni kandırdılar. Bağlı olduğum yönetim Şam’ı bombalamak zorunda kalsak bile senin başına bir şey gelmesine izin vermeyeceğiz demişti” şeklinde sitem ettiğini aktardı.

Tarihin tozlu sayfalarını aralayan bu itiraflar, bölgedeki gizli operasyonların karmaşık ağını gözler önüne sererken; tıpkı Riyad’da yapılan kritik zirve gibi diplomatik ve istihbarat odaklı gelişmelere ışık tutmaya devam ediyor.