⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 412
🕐 Son Güncelleme: 06.10.2026 13:45
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), ÖSYM’nin görme engelli adaylara yönelik sınav uygulamalarını “engellilik temelinde ayrımcılık” olarak tanımlayarak 40 bin TL ceza kesti.
- Yüzde 80 görme engelli bir adayın başvurusu üzerine harekete geçen kurum, sınav sürelerinin ve yazı puntolarının yetersizliğini “makul düzenleme yükümlülüğüne aykırı” buldu.
- Karar, ÖSYM’nin bundan sonraki tüm sınavlarda engelli adaylar için daha kapsayıcı ve bilimsel temelli düzenlemeler yapması gerektiğini zorunlu kılıyor.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), kamu kurumlarının engelli vatandaşlara yönelik uygulamalarında “eşitlik” ilkesini merkeze alan tarihi bir karara imza attı. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından düzenlenen sınavlarda, görme engelli adaylara uygulanan standartların “ayrımcılık” teşkil ettiğine hükmeden kurul, merkeze 40 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
Başvuru Süreci ve Şikayetin Detayları
Olay, yüzde 80 görme engelli bir adayın, ÖSYM’nin merkezi sınavlarında yaşadığı mağduriyeti TİHEK’e taşımasıyla başladı. YDS, YÖKDİL ve ALES gibi sınavlarda kendisine tanınan 30 dakikalık ek sürenin ve 14 punto olarak hazırlanan soru kitapçıklarının yetersiz olduğunu savunan aday, tüm soruları yanıtlamasının imkansız olduğunu belirtti. Aday, özellikle Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı’ndaki (EKPSS) yüzde 50 oranındaki ek süre uygulamasının diğer tüm sınavlarda da standart hale getirilmesi gerektiğini talep etti. Benzeri kamu gündemi gelişmelerini ve Başakşehir’deki okul saldırısı için MEB’den gelen kritik müfettiş kararını takip edenler için bu durum, kamuda engelli haklarının korunması açısından emsal teşkil ediyor.
ÖSYM’nin Savunması ve TİHEK’in Gerekçeli Kararı
ÖSYM, savunmasında EKPSS’deki yüzde 50 ek sürenin bilim kurulu kararları ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlendiğini, diğer sınavlarda ise teknik kısıtlamalar nedeniyle daha büyük puntoların kullanılamadığını ifade etti. Ancak TİHEK, bu savunmayı yeterli bulmadı. Kurul, görme engelli adaylara tanınan sürenin her sınavın zorluk derecesi ve niteliği gözetilmeden tek tip belirlenmesinin, “makul düzenleme yapma yükümlülüğüne” aykırı olduğunu vurguladı.
Kurul, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek ÖSYM’ye 40 bin TL ceza kesti. Bu karar, Adalet Bakanı Gürlek’ten fon soruşturmasında gelen kritik liste açıklaması gibi, toplumun geniş kesimlerini ilgilendiren idari süreçlerin şeffaflığı ve hakkaniyeti açısından büyük önem taşıyor. Öte yandan, ülkemizdeki güncel ekonomik ve sosyal gelişmeleri takip etmek isterseniz Türkiye’nin komşularına ihracat hamlesi: 20,9 milyar dolarlık zirve başlıklı haberimize de göz atabilirsiniz.
Bundan Sonra Ne Olacak?
TİHEK’in bu kararı, ÖSYM’nin sınav hazırlık süreçlerinde engelli adaylar için çok daha kapsayıcı bir “erişilebilirlik” politikası izlemesini zorunlu kılıyor. Uzmanlar, kurumların artık “teknik imkansızlık” bahanesinin arkasına sığınamayacağını, engelli adayların sınav hakkının anayasal bir güvence altında olduğunu belirtiyor. Kararın ardından ÖSYM’nin önümüzdeki sınav dönemlerinde yeni bir düzenlemeye gidip gitmeyeceği merak konusu.
