⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 406
🕐 Son Güncelleme: 08.10.2026 13:36
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Sivas’ın Kayalıpınar bölgesinde gerçekleştirilen kazılarda, Kral 2’nci Tudhaliya dönemine ait 131 adet çivi yazılı tablet ve parçası gün yüzüne çıkarıldı.
- Arşiv, Hitit dönemindeki yüksek ateşli bir salgının kraliyet ailesi üzerindeki etkilerini ve devletin karşı karşıya kaldığı askeri tehditleri belgeleriyle gözler önüne seriyor.
- 2026 yılı bulgularıyla birlikte toplam 184 parçaya ulaşan bu arşiv, 21. yüzyılda keşfedilen en kapsamlı Hititçe belge koleksiyonu olma özelliğini taşıyor.
Türkiye arkeoloji dünyası, Sivas’tan gelen heyecan verici haberle çalkalanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, Hitit İmparatorluğu’nun başkentlerinden biri olarak kabul edilen Kayalıpınar’da, Kral 2’nci Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 adet çivi yazılı tablet ve parçası bulundu. Bu keşif, Anadolu’nun derin tarihine dair bilinmeyen birçok noktayı aydınlatma potansiyeli taşıyor.
21. Yüzyılın En Büyük Hitit Arşivi
Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü’nden Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında 2021 yılından beri sürdürülen kazılar, bu yıl meyvelerini fazlasıyla verdi. 2025 yılındaki 53 parçalık buluntuyla birlikte, toplam arşiv sayısı 184’e ulaştı. Uzmanlar, bu keşfin 21. yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv olduğunu vurguluyor. Tıpkı günümüzde dijitalleşmenin ve verinin öneminin arttığı Google SynthID ile yapay zeka içeriklerini doğrulama dönemi gibi, antik çağın da kendi kayıt tutma yöntemleri olan bu tabletler, tarihçiler için paha biçilemez bir veri kaynağı sunuyor.
Salgın Hastalıkların Hitit Sarayındaki İzleri
Arşivin en dikkat çeken yönlerinden biri, antik dönemde şehirlere yayılan ve yüksek ateşle seyreden bir salgını detaylandırmasıdır. Tabletlerde, Hitit kraliyet ailesinin ve üst düzey görevlilerin çocuklarını tehdit eden bu amansız hastalıkla ilgili fal sorgulamaları ve kehanetler yer alıyor. Özellikle bebek bir prensesin sağlık durumu için yapılan dualar ve ardından gelen acı ölüm haberi, binlerce yıl öncesinin insani duygularını günümüze taşıyor.
Devlet yönetimi açısından ise belgeler, imparatorluğun karşı karşıya olduğu ciddi askeri tehditleri belgeliyor. Batı Anadolu’daki generallerin krala gönderdiği mektuplarda, ordunun kuşatılmış durumda olduğu ve acil takviye kuvvet (asker, at ve savaş arabası) gönderilmediği takdirde yaşanacak yıkımın sorumluluğunu almayacaklarını bildirmeleri, dönemin siyasi atmosferini gözler önüne seriyor. Bu durum, Türkiye’nin gündemi faiz gibi ekonomik verilerin toplumda yarattığı gerilim kadar, antik devletlerde de güvenlik kaygılarının ne kadar merkezi bir konumda olduğunu kanıtlıyor.
Kuş Falı ve Bilinmeyen Ritüeller
Tabletler sadece siyasi ve tıbbi kayıtlarla sınırlı değil. Arşivde yer alan kuş falı gözlemleri, Samuha dışındaki kentlerde falcıların izlediği rotaları ve yaptıkları gözlemleri detaylandırıyor. Bu metinler, Hititlerin dini ritüellerini ve kehanet yöntemlerini anlamak adına daha önce bilinmeyen bilgileri literatüre kazandırıyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu keşfin sadece Sivas için değil, dünya arkeoloji tarihi için de bir dönüm noktası olduğunu ifade ederek, kazı ekibini başarılarından dolayı tebrik etti.
