Kafkasya’da Tarihi Dönüşüm: Paşinyan’dan Azerbaycan ile Barış Müjdesi

Kafkasya’da onyıllardır süren gerilim yerini kalıcı bir istikrara bırakıyor. Türkmenistan’ın Türkmenbaşı kentinde düzenlenen Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Liderler Zirvesi’nde konuşan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan ile yürütülen barış sürecinde gelinen noktayı “imkansızın başarılması” olarak nitelendirdi. Paşinyan, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir evreye girdiğini vurgulayarak, bölgedeki lojistik ve ticari engellerin kaldırıldığını duyurdu.

Barışın Mimarisinde Yeni Dönem

Paşinyan, 2020 yılındaki 2. Karabağ Savaşı sonrasında atılan adımların meyvelerini verdiğini belirtti. Özellikle 8 Ağustos 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde gerçekleşen Beyaz Saray zirvesinde paraflanan barış anlaşmasının, süreci hızlandıran kilit bir hamle olduğunu kaydetti. Paşinyan, “Son iki yıldır taraflar arasında ateş açılmadı, can kaybı yaşanmadı. Bu, 30 yıllık çatışma kültürünün tamamen geride kaldığının en somut kanıtıdır,” ifadelerini kullandı.

Bölgesel iş birliğinin artması, Türkiye ve Azerbaycan tarım sektöründe güçlerini birleştiriyor vizyonuyla benzer bir stratejik vizyonu beraberinde getiriyor. İki ülke arasındaki sınırın 12 kilometrelik bölümünün belirlenmesi ve işaretlenmesi, teknik süreçlerin de başarıyla ilerlediğini gösteriyor.

TRIPP Projesi ile Bölgesel Lojistik Devrimi

Paşinyan’ın üzerinde durduğu en kritik başlıklardan biri ise “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” (TRIPP) oldu. Bu proje, sadece Ermenistan ve Azerbaycan’ı değil, tüm bölgeyi birbirine bağlayacak lojistik bir koridor niteliği taşıyor. Nahçıvan üzerinden sağlanan bağlantılar sayesinde, Basra Körfezi ile Karadeniz arasında demir yolu hattı kurulması hedefleniyor.

Hükümetler, bu tür büyük projelerle COP31 yolunda enerji devrimi ve sürdürülebilirlik hedeflerine de uyum sağlamayı planlıyor. TRIPP, devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam saygı çerçevesinde kurgulanırken, bölgedeki ticaret hacminin katlanması bekleniyor.

Çözüm Bekleyen İnsani Meseleler

Barışın tesis edilmesine rağmen, Paşinyan bazı insani sorunların hala çözüm beklediğini hatırlattı. Mayın temizleme faaliyetleri, kayıp kişilerin akıbetinin araştırılması ve tutukluların durumu gibi konuların, iki ülke arasındaki güven inşa sürecinin bir parçası olarak masada kalmaya devam edeceği belirtildi. Ancak tarafların bu konuları “çatışma” diliyle değil, “diplomasi ve iş birliği” masasında ele alacak olması, Kafkasya’nın geleceği adına umut verici bulunuyor.

Bölgedeki bu gelişmeler, TBMM Başkanı Kurtulmuş’un terörsüz Türkiye için diyalog vurgusu yaptığı dönemde, komşu coğrafyalardaki barış arayışlarının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.