⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 364
🕐 Son Güncelleme: 12.10.2026 22:01
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- İstanbul Avcılar’daki Kuş Halkalama İstasyonu’nda, göç yolundaki kuşlar üzerinde taşınan keneler toplanarak bilimsel incelemeye alınıyor.
- KUISCID koordinasyonunda yürütülen çalışmada, keneler mikroskobik ve moleküler analizlerden geçirilerek viral ve bakteriyel hastalık etkenleri araştırılıyor.
- “One Health” (Tek Sağlık) yaklaşımıyla yapılan araştırma, hastalıkların kıtalar arası hareketini haritalandırarak halk sağlığı risklerine karşı erken uyarı sağlamayı amaçlıyor.
İstanbul’da yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, göçmen kuşların ekolojik rollerinin yanı sıra hastalık taşıyıcısı olarak potansiyel etkilerini mercek altına aldı. Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) koordinasyonunda başlatılan projede; UCLA, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Marmara Üniversitesi ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi gibi prestijli kurumların uzmanları bir araya geldi. Çalışma, özellikle göçmen kuşlar ve kene etkileşimi üzerinden hastalık etkenlerinin kıtalar arası hareketini anlamayı hedefliyor.
Bilimsel Süreç ve “One Health” Yaklaşımı
2025 yılının mart ayında başlatılan saha çalışmaları, İstanbul Avcılar’da bulunan Kuş Halkalama İstasyonu’nda titizlikle yürütülüyor. Göç rotası üzerindeki kuşlar yakalanarak halkalanıyor ve üzerlerindeki keneler toplanıyor. Elde edilen canlı keneler, hızla Marmara Üniversitesi laboratuvarlarına ulaştırılarak tür ve cins tanımlamaları yapılıyor. Bu süreç, Yarının Köyleri Projesi gibi toplumsal fayda odaklı çalışmaların ne denli geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteren bilimsel bir örnektir.
Moleküler Analizlerle Erken Uyarı
Tanımlanan keneler, KUISCID laboratuvarlarında ileri düzey moleküler analizlerden geçiriliyor. DNA ve RNA dizileme yöntemleriyle, kenelerin taşıyabileceği olası viral ve bakteriyel hastalık etkenleri tespit ediliyor. Araştırmacılar, yalnızca Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi bilinen risklere değil, literatürde henüz tam olarak tanımlanmamış potansiyel patojenlere de odaklanıyor. Bu durum, çevresel risklerin yönetimi noktasında bilimsel verinin kritik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Kıtalar Arası Hastalık Hareketliliği
Proje kapsamında toplanan veriler, kuşların ilkbaharda Avrupa’ya, sonbaharda ise Afrika’ya gerçekleştirdikleri göçlerle birleştiriliyor. Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, iki yıldır düzenli olarak yürütülen çalışmalarda binlerce kuşun halkalandığını ve bu süreçte ciddi bir kene popülasyonu verisi elde edildiğini belirtti. “Tek Sağlık” yaklaşımı çerçevesinde; insan, hayvan ve çevre sağlığı bir bütün olarak ele alınıyor. Uzmanlar, bu araştırmanın küresel salgın risklerine karşı erken dönemde bir “koruma kalkanı” oluşturabileceğine inanıyor.
Çalışma, göçmen kuşların sadece doğanın bir parçası olmadığını, aynı zamanda ekosistemler arası mikrobiyolojik bir köprü görevi gördüğünü kanıtlıyor. Analiz süreçlerinin 1-1,5 ay sürdüğü bu kapsamlı araştırmanın, önümüzdeki yıllarda hastalıkların yayılım modellerini tahmin etmede temel bir referans kaynağı olması bekleniyor.
