⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 393
🕐 Son Güncelleme: 12.10.2026 23:29
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- ODTÜ, yapay zekâ donanımlı iki otonom mikro keşif aracından oluşan CHERI projesinin 2030 yılında Ay’a fırlatılacağını duyurdu.
- Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde açıklanan projede, tasarım çalışmaları tamamlanma aşamasına geldi ve test süreci başlatıldı.
- Araçların Ay’ın zorlu Güney Kutbu bölgesinde keşif, haritalama ve kaya örneği inceleme faaliyetlerini otonom olarak yürütmesi planlanıyor.
Antalya’da gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), Türkiye’nin uzay teknolojileri alanındaki vizyonunu ortaya koyan önemli bir gelişmeye sahne oldu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, üniversitenin üzerinde uzun süredir çalıştığı yapay zekâ destekli mikro keşif aracı projesi CHERI hakkında kritik bilgiler paylaştı.
Ay’ın Güney Kutbu’nda Otonom Keşif Dönemi
ODTÜ bünyesinde 120’yi aşkın öğrenci ve akademisyenin ortak emeğiyle geliştirilen CHERI projesi, Ay yüzeyinde görev yapacak iki adet otonom mikro araçtan oluşuyor. Projenin en dikkat çekici yönü, bu araçların Dünya’dan sürekli bir kontrol mekanizmasına ihtiyaç duymadan, kendi kararlarını verebilecek kapasitede donatılmış olmasıdır. Benzeri teknolojik atılımlar, tıpkı Google Yeni Akıllı Bilekliği Fitbit Edge Modelini Tanıttı haberinde olduğu gibi, gündelik teknolojilerden uzay araştırmalarına kadar geniş bir yelpazede yapay zekâ kullanımının önemini kanıtlıyor.
Zorlu Koşullarda Bilimsel Çalışmalar
CHERI araçları, Ay’ın en çetin bölgelerinden biri olan Güney Kutbu’na gönderilecek. Bu bölge, düşük güneş ışığı seviyeleri ve aşırı düşük sıcaklık değerleri nedeniyle keşif faaliyetleri açısından oldukça zorlayıcı bir yapıya sahip. Araçlar, bu bölgedeki topografik özellikleri inceleyerek, kaya örneklerini uzaktan algılama yöntemleriyle analiz edecek. Elde edilen veriler, Ay yüzeyinin haritalanmasında kritik bir rol oynayacak.
Rektör Yozgatlıgil, araçların kendi fotoğraflarını çekebilme yeteneğine de değinerek, projenin Ay’dan “selfie” gönderecek bir keşif görevi olacağını ifade etti. ODTÜ, sadece Ay projeleriyle değil, aynı zamanda Karadeniz’deki Metal Zengini Parçacık Bulutları Haritalandırıldı gibi yerel ve küresel bilimsel araştırmalarla da isminden söz ettiriyor.
2030 Hedefi ve Uluslararası İş Birliği
Proje, Çin Uzay Ajansı ve Çin’deki çeşitli üniversiteler ile şirketlerin iş birliğiyle yürütülüyor. 2030 yılı için hedeflenen fırlatma takvimi, ODTÜ’nün teknik hazırlıklarıyla uyumlu ilerlese de rektör, uluslararası ortaklıklardan kaynaklanabilecek olası takvim kaymalarına karşı temkinli olduklarını belirtti. CHERI’nin başarısı, Türkiye’nin uzay sistemleri ve yörünge haberleşme protokolleri geliştirme konusundaki yetkinliğini de bir üst seviyeye taşıyacak.
Teknik donanımı büyük oranda gizli tutulan araçların hareket kabiliyeti, enerji sistemleri ve bilimsel ölçüm hassasiyeti gibi ayrıntılar, test süreçlerinin tamamlanmasıyla birlikte kamuoyuyla paylaşılmaya devam edecek. Üniversite, eş zamanlı olarak Avrupa Birliği destekli Go Space projesi ile uzayda haberleşme teknolojileri üzerine çalışmalarını da sürdürüyor.
