Yeni OVP ile Çalışma Hayatında Esnek İstihdam Dönemi Başlıyor

Resmi Gazete’de yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye ekonomisinin ve çalışma hayatının geleceğine dair kritik sinyaller veriyor. Programın en dikkat çeken unsurlarından biri, çalışma modellerinin yeniden yapılandırılması ve “esneklik” kavramının merkeze alınması oldu. Yeni dönemde iş gücü piyasasının, dijitalleşen dünya ekonomisine uyum sağlaması amacıyla farklı istihdam türlerinin yasal zemine oturtulması bekleniyor.

Çalışma Modellerinde Yeni Dönem: Hibrit ve Uzaktan Çalışma

OVP çerçevesinde hazırlanan yeni düzenlemeler; uzaktan çalışma, hibrit modeller, kısmi süreli istihdam ve proje bazlı çalışma gibi yöntemleri kapsıyor. Özellikle dijital platformlar üzerinden yürütülen “platform ekonomisi” için özel bir mevzuat hazırlanması hedefleniyor. Programda bu değişim; iş ve yaşam dengesinin kurulması, çalışan verimliliğinin artırılması ve kadınlar ile gençlerin iş gücüne katılımının teşvik edilmesi gerekçeleriyle sunuluyor.

Bu süreçte, çalışan haklarının korunması ve hukuki tartışmalar çerçevesinde yeni bir dengenin kurulması bekleniyor. Programda kullanılan “güvenceli esneklik” ifadesi ise, esnek çalışma modelleri ile sosyal güvencelerin nasıl bir arada yürütüleceği konusunda kamuoyunda merak uyandırıyor.

İstihdam Hedefleri ve İstatistiksel Veriler

Programın en iddialı hedefleri arasında, dönem sonuna kadar yaklaşık 2.1 milyon ilave istihdam yaratılması ve işsizlik oranının yüzde 7.6 seviyesine düşürülmesi yer alıyor. Ancak bu hedeflere ulaşılmasında kullanılan istatistiksel yöntemler, ekonomi uzmanları tarafından yakından takip ediliyor. TÜİK verilerine göre, haftada sadece bir saat dahi ücret karşılığı çalışan bir birey, istihdam edilen kişi statüsünde kabul ediliyor.

Bu durum, mevcut işlerin parçalanarak daha küçük birimler halinde sunulmasıyla istihdam rakamlarının yükseltilmesi riskini de beraberinde getiriyor. Kamu ve özel sektördeki farklı istihdam ve personel alım süreçleri incelendiğinde, tam zamanlı işlerin yanı sıra kısmi süreli işlerin artışının istatistiksel manşetleri doğrudan etkilediği görülüyor.

Atıl İş Gücü ve Eksik İstihdam Riski

Ekonomistler, manşet işsizlik oranı ile “atıl iş gücü” oranı arasındaki farka dikkat çekiyor. Manşet işsizlik sadece işsiz ve iş arayanları kapsarken; atıl iş gücü, istediği saatte çalışamayan ve iş arama ümidini kesenleri de içeriyor. Esneklik modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, işsiz sayılan bireylerin haftalık az sayıda çalışma ile istihdam kategorisine geçmesi, manşet işsizliği düşürse de “eksik istihdam” sorununu büyütebilir. Bu durum, çalışanların ekonomik olarak geçim sıkıntısı yaşamaya devam etmesi riskini taşıyor.