Eski İstihbaratçıya Göre İsrail Doktrininde Kalıcı Savaş Dönemi

İsrail’in askeri ve stratejik refleksleri, Ekim 2023 sonrasında yaşanan kırılmaların ardından radikal bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Eski İsrail Askeri İstihbarat Dairesi (AMAN) Başkanı Tamir Hayman, ülkenin güvenlik politikasının geleneksel yapısından uzaklaşarak yepyeni bir evreye evrildiğini gözler önüne serdi. Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nde (INSS) yayımlanan kapsamlı analiz, Tel Aviv yönetiminin pratikte uyguladığı ancak resmi olarak henüz tam anlamıyla deklare etmediği yeni güvenlik konseptinin ana hatlarını deşifre ediyor.

Yahudi Kimliği ve Demokratik Değerler Dengesi

Binyamin Netanyahu hükümetinin fiilen hayata geçirdiği stratejik yönelimin merkezinde, devletin Yahudi kimliğinin demokratik yönetim sisteminin önüne geçirilmesi yer alıyor. Analize göre, demokratik değerlerin aşınması pahasına dahi olsa İsrail’in ana karakterinin korunması hedefleniyor. Bu yaklaşım, Yahudi kimliğini bölgedeki diğer tüm kimliklerin üstünde konumlandırmayı zorunlu kılıyor. Benzer şekilde, savunma sanayii alanında atılan stratejik adımlar ve bölgesel entegrasyon çabaları da bu daralan ve milliyetçi eksende katılaşan vizyon doğrultusunda yeniden şekilleniyor. Bu bağlamda, örneğin Yunanistan’ın İsrail’den Lora balistik füzesi tedarik girişimi gibi uluslararası askeri transferler, Tel Aviv’in bölgesel ortaklık ağını kendi güvenlik öncelikleri etrafında nasıl daraltıp genişlettiğini açıkça gösteriyor.

Barış Arayışı ve Bölgesel İstikrarsızlık Politikası

Yeni doktrinin en dikkat çekici unsurlarından birini ise barış kavramına yüklenen anlam oluşturuyor. Arap aktörlerle varılacak her türlü uzlaşının geçici ve aldatıcı olduğu savunulan yeni yaklaşımda, barış arayışı Ekim 2023’e zemin hazırlayan stratejik bir yanılgı olarak nitelendiriliyor. Barışın, güvenlik üreten kalıcı bir değerden ziyade, geçici taktiksel amaçlar için başvurulan bir araç olduğu öne sürülüyor.

Ayrıca bölgedeki diğer devletlerin ortak bir ulusal vizyondan yoksun olduğu varsayımı üzerinden hareket ediliyor. Bu varsayıma göre, söz konusu ülkelerin istikrarsızlaştırılması İsrail’in yönetebileceği ve hatta aktif olarak teşvik etmesi gereken doğal bir süreç olarak kabul ediliyor. Orta Doğu’da kalıcı ve kalpten bir barışın mümkün olmadığı inancı, bölge politikalarının tamamen askeri üstünlük ve caydırıcılık üzerine kurulmasını tetikliyor.

Washington ile Yol Ayrımı ve Kalıcı Savaş Hali

Tamir Hayman’ın analizinde en çok ses getiren başlıklardan biri de Washington hattındaki olası kopuş senaryoları oldu. İsrail’in güvenliğinin yalnızca kendi askeri gücüne dayanması gerektiği, ABD’nin ise iç toplumsal ve siyasi dinamikler nedeniyle “gerileyen bir güç” haline geldiği savunuluyor. Bu durum, iki müttefik arasındaki stratejik akitte köklü bir zihniyet değişimine işaret ediyor. Öte yandan, küresel ekonomideki dalgalanmalar ve emtia piyasalarındaki hareketlilik de bu jeopolitik gerilimlerden doğrudan etkileniyor; nitekim ABD enflasyon verisi sonrası ons altın fiyatında gerileme yaşanması, yatırımcıların küresel riskleri ne denli yakından takip ettiğini gözler önüne seriyor.

Sonuç olarak, savaşın ulusal güvenliğin geçici değil asli ve kalıcı unsuru haline geldiği bu yeni dönemde, sessizlik arayışı bir zayıflık olarak görülüyor. İlk andan itibaren somut kazanım sağlayan önleyici savaşların sürekli bir devlet politikası haline getirilmesi, İsrail’in dış politikasında uzun yıllar boyunca etkisini sürdürecek yeni bir jeopolitik çığır açıyor.