Uluslararası Enerji Ajansından LPG Arz Güvenliği İçin Yeni Program Hazırlığı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul Kongre Merkezi’nde Dünya Likit Gaz Birliği (WLGA) tarafından düzenlenen Likit Gaz Haftası Programı’nda önemli açıklamalarda bulundu. Enerjiye ilişkin hiçbir konunun dünyanın içinde bulunduğu küresel enerji krizinden bağımsız ele alınamayacağını belirten Birol, jeopolitik risklerin piyasalar üzerindeki baskısına dikkat çekti.

ABD, İsrail ve İran hattındaki gelişmelerin hemen ardından dile getirdiği “Tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıyayız” uyarısını hatırlatan Birol, savaşın üzerinden yaklaşık 8 ay geçtiğini ve bu durumun etkilerinin ham petrolün yanı sıra gübre ve diğer kritik sektörlerde de net bir şekilde hissedildiğini ifade etti. Küresel ekonominin geleceği açısından küresel ticaretin ve üretim zincirlerinin bu süreçten olumsuz etkilendiğini, nitekim uluslararası ticaret dengeleri açısından da yeni dönemeçlerin kapıda olduğunu belirtti.

Dizel ve LPG Piyasalarında Tarihi Zorluklar

Petrol piyasalarında dikkatin genellikle ham petrolün varil fiyatına odaklandığını ancak son kullanıcıların ham petrol değil; dizel, benzin veya LPG kullandığını belirten Birol, dizel fiyatlarının savaş öncesi döneme kıyasla iki katına çıktığını kaydetti. Ulaşımda, sanayide, elektrik üretiminde ve tarımda yoğun olarak kullanılan dizelin piyasalarındaki daralmanın kış mevsimi yaklaşırken derinleşebileceği uyarısında bulundu.

Orta Doğu’daki çatışmaların yanı sıra bazı Rus rafinerilerinin hasar görmesinin dizel arzında benzeri görülmemiş zorluklar yarattığını dile getiren Birol, G7 ülkelerinin devlet başkanlarıyla bu krizi aşmak için temaslarda bulunduklarını vurguladı. Öte yandan, iş dünyasının ve girişimcilerin bu süreçteki adaptasyonunun önemine değinen uzmanlar, özellikle dijital dönüşüm ve e-ticaret çözümlerinin kriz dönemlerinde işletmelere esneklik kazandırdığını belirtiyor.

Hürmüz Boğazı ve LPG Fiyatlarındaki Artış

LPG arz güvenliğine ilişkin de kritik veriler paylaşan IEA Başkanı Birol, küresel LPG ticaretinin üçte birinden fazlasının ağırlıklı olarak Asya pazarına gitmek üzere Hürmüz Boğazı‘ndan geçtiğini hatırlattı. Savaş öncesine kıyasla dünya genelinde LPG fiyatlarının ortalama yüzde 60 daha yüksek seyrettiğini bildiren Birol, piyasalardaki bu sıkışıklığın doğrudan hane halklarını etkilediğinin altını çizdi.

Yeni Bir LPG Güvenlik Mekanizması Yolda

LPG’nin yüzde 50’den fazlasının evlerde yemek pişirme ve ısınma amacıyla kullanıldığını, geri kalanının ise petrokimya ve sanayi sektörlerinde değerlendirildiğini belirten Fatih Birol, mevcut enerji krizinin vatandaşların bütçesini doğrudan sarstığını ifade etti. Bu kapsamda IEA bünyesinde yeni bir girişim başlatıldığını duyuran Birol, şu bilgileri aktardı:

“IEA’da petrol stokları için devasa bir mekanizmamız var. Piyasada ciddi bir sorun ya da aksaklık yaşandığında, bu stokları piyasaya salıyoruz. Birçok hükümet ve sektör temsilcileriyle bir LPG güvenlik mekanizması geliştirip geliştirmememiz gerektiği konusunda da görüşüyoruz.”