⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 421
🕐 Son Güncelleme: 15.10.2026 11:35
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- FAO, Dünya Gıda Günü’nde tarımsal gıda sistemlerinin küresel enerji tüketimindeki %30’luk payına dikkat çekerek, verimlilik odaklı dönüşüm çağrısı yaptı.
- Uygulamalı çiftçi okullarında yapılan saha çalışmalarında, dijital sulama ve yenilenebilir enerji kullanımıyla %50 elektrik ve su tasarrufu sağlandığı kanıtlandı.
- Üretimden tüketime kadar olan zincirde kooperatifleşme ve ortak lojistik yönetimiyle gıda israfının ve lojistik kaynaklı maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından her yıl 16 Ekim’de kutlanan Dünya Gıda Günü, bu yıl “Bugün yenilik yap, yarını besle” temasıyla küresel gıda sistemlerinin sürdürülebilirliğine odaklanıyor. Günümüz dünyasında tarımsal gıda sistemleri, toplam küresel enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 30’unu oluştururken, bu enerjinin büyük bir kısmı ürün tarladan çıktıktan sonraki lojistik, işleme ve depolama süreçlerinde harcanıyor.
Tarımsal Üretimde Enerji Yönetimi ve Verimlilik
FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Ayşegül Selışık, gıda sektörünün yoğun enerji kullanımı gerektiren bir yapıya sahip olduğunu belirterek, özellikle sulama sistemleri ve tarım makinelerinin enerji tüketiminde başı çektiğini ifade etti. Selışık, su ve enerjinin ayrılmaz bir bütün olarak yönetilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Gıda zincirinin tüm aşamalarında enerji ve su tasarrufu sağlayan uygulamaların yaygınlaştırılması, üretim süreçlerinin verimliliğini artırabilir. Sulamada güneş enerjisi kullanılması da elektrik giderlerini azaltabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Üreticilerin geleneksel yöntemlerden modern, dijital destekli sistemlere geçişi büyük önem taşıyor. Toprak nemini ve sıcaklığını ölçen sensörler, dijital sulama uygulamaları ve damla sulama teknikleri, kaynakların doğru zamanda ve miktarda kullanılmasını sağlıyor. FAO’nun uygulamalı çiftçi okullarında gerçekleştirdiği saha çalışmalarında, bu yöntemlerle yüzde 50’ye varan elektrik ve su tasarrufu elde edildiği kaydedildi.
Doğrudan Ekim ve Kooperatifleşmenin Gücü
Verimlilik artışı yalnızca modern teknolojiyle değil, aynı zamanda doğru tarım pratikleriyle de mümkün. Toprak sürülmeden tohumların doğrudan toprağa ekildiği “doğrudan ekim” yöntemi, mazot kullanımını ciddi oranda azaltıyor. Manisa’da zeytin bahçelerinde ve farklı bölgelerde şeker pancarı ile ayçiçeği üretiminde test edilen bu yöntemlerin yaygınlaştırılması, büyük çaplı üretim alanlarında enerji maliyetlerini düşürecek.
Tarımsal verimlilik konusundaki tartışmalar, gıda güvenliği ve lojistik süreçleriyle de yakından ilişkili. Tıpkı 400 yıllık geleneksel Hatay Kömbesi gibi yerel değerlerin korunması için de tedarik zincirlerinin sağlam olması gerekiyor. Ancak bireysel soğuk hava depoları yerine kooperatifler aracılığıyla sağlanan ortak depolama ve planlı taşımacılık, hem enerji tüketimini azaltıyor hem de ürün kayıplarını minimuma indiriyor.
Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin kaybolduğunu veya israf edildiğini hatırlatan uzmanlar, bu israfın aslında sadece gıdayı değil, o gıdayı üretmek için harcanan elektriği, suyu ve yakıtı da çöpe atmak anlamına geldiğini belirtiyor. Benzer şekilde, Yozgat’ta 5 kuşaktır üretilen karakovan balı gibi yüksek katma değerli ürünlerin pazara ulaşımında da enerji verimli lojistik yöntemlerinin kullanılması, üreticinin kazancını doğrudan artıracaktır.
FAO, kooperatifleri güçlendirme çalışmalarıyla üreticilerin pazara erişimini kolaylaştırarak, hasat sonrası kayıpları ve bu kayıplardan kaynaklanan gereksiz enerji tüketimini önlemeyi hedefliyor.
